Giai đoạn hai năm đầu đời vô cùng quan trong cho sức khỏe và quyết định chiều cao lúc trưởng thành của trẻ. Nhưng giai đoạn này mức tăng trưởng chủ yếu phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng vì yếu tố gene chưa chi phối đáng kể. Khi trẻ bị thiếu hụt dinh dưỡng (suy dinh dưỡng) hoặc thừa dinh dưỡng (béo phì sớm) trong 2 năm đầu, cơ thể sẽ phải đối mặt với:
• Thấp còi và biến dạng xương: Nếu thiếu Vitamin D, Canxi và Protein, trẻ không chỉ thấp hơn bạn bè mà còn có nguy cơ bị còi xương dễ dẫn đến chân vòng kiềng (chữ O, chữ X), lồng ngực gà, đầu bướu trán bướu chẩm (trán dô…). Những thiệt hại về chiều cao trong giai đoạn này thường không thể bù đắp hoàn toàn ở tuổi dậy thì.
• Tổn thương não bộ không thể phục hồi hoàn toàn: Não bộ trẻ đạt 80% kích thước người lớn vào lúc 2 tuổi. Thiếu Sắt, I-ốt và chất béo lành mạnh (DHA/Omega-3) giai đoạn này làm giảm mật độ tế bào thần kinh, khiến trẻ chậm nói, tư duy kém nhạy bén và giảm chỉ số IQ lâu dài.
• Hệ miễn dịch kém: Trẻ nuôi dưỡng kém thiếu chất khiến khả năng miễn dịch của cơ thể yếu dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa tái đi tái lại. Mỗi đợt bệnh khiến trẻ sụt cân, lười ăn, tiêu hóa kém tạo thành vòng xoắn suy dinh dưỡng – bệnh tật.
• Gia tăng bệnh mãn tính khi trưởng thành: Đây là hậu quả ít người thấy ngay. Việc cho trẻ ăn quá nhiều đường, muối hoặc thừa năng lượng sớm khiến các cơ quan (thận, gan, tụy) bị quá tải, dẫn đến nguy cơ cao bị tiểu đường, cao huyết áp và suy thận khi mới 30–40 tuổi.
Lợi ích của một chế độ ăn lành mạnh khoa học:
1 bữa ăn lành mạnh khoa học cần:
• Có sự đa dạng (ít nhất 5 trong 8 nhóm thực phẩm mỗi ngày (tinh bột, thịt, trứng, sữa, rau xanh, củ quả vàng/đỏ, dầu mỡ, hạt).
• Phù hợp với số răng và khả năng nhai (không xay nhuyễn mãi đến khi 2 tuổi, nên ăn thô khi trẻ có khả năng nhai nuốt, không bị nôn trớ khi ăn thô).
• Chọn thực phẩm tươi, không chất bảo quản, không gia vị (muối, đường) cho trẻ dưới 1 tuổi.
• Cho trẻ ăn trong niềm vui, không ép buộc, không thiết bị điện tử.
Lợi ích:
Tối ưu được sự phát triển của trẻ cả về thể chất, tinh thần, phát triển trí tuệ và khả năng học tập: Dinh dưỡng tốt giúp trẻ đạt được mức tối đa mà gene di truyền cho phép. Nếu bố mẹ thấp nhưng con được nuôi dưỡng khoa học trong 24 tháng đầu, con hoàn toàn có thể sở hữu chiều cao vượt trội hơn hẳn thế hệ trước.
Xây dựng Hệ miễn dịch khỏe mạnh cân bằng:
• Chế độ ăn giàu chất xơ từ rau củ và sữa mẹ, đủ đạm động vật thịt trứng từ tuổi ăn dặm giúp hình thành hệ lợi khuẩn mạnh mẽ, giúp trẻ ít ốm vặt và hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn.
• Các vitamin (A, C, E) và kẽm giúp cơ thể sản xuất kháng thể nhanh hơn khi gặp virus, vi khuẩn.
Thiết lập hành vi ăn uống tích cực
• Trẻ được ăn dặm khoa học từ nhỏ sau này sẽ biết cách thưởng thức hương vị tự nhiên của thực phẩm, không kén ăn, không nghiện đồ ngọt hay đồ ăn nhanh sẽ lợi ích cho cả cuộc đời trẻ.
• Hướng dẫn trẻ có khả năng tự điều chỉnh lượng ăn (ăn khi đói, dừng khi no), giúp duy trì cân nặng lý tưởng suốt đời.
Trẻ dưới 2 tuổi cần được cân đo hàng tháng để phát hiện sớm các dấu hiện chậm tăng trưởng. Trong trường hợp có bất kỳ dấu hiệu bất thường về sức khỏe như giảm cân, chững cân, chậm cao, hay rối loạn tiêu hóa, hay ốm, chậm các cữ vận động … cần cho bé đi khám kiểm tra sớm tại các phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng nhi để được phát hiện và điều trị kịp thời vì vấn đề thấp còi sẽ khó điều trị sau 2 tuổi.
Ý kiến bạn đọc
Những tin cũ hơn
