2. Dùng thuốc và chăm sóc viêm kết mạc tại nhà
Khi mắc viêm kết mạc, ưu tiên hàng đầu là giữ vệ sinh mắt. Người bệnh nên rửa mắt bằng dung dịch natri clorid 0,9% chuyên dùng cho mắt, 3–4 lần/ngày hoặc khi có nhiều dịch tiết. Dùng gạc vô khuẩn, lau nhẹ từ góc trong ra góc ngoài và bỏ ngay sau mỗi lần sử dụng để tránh lây nhiễm chéo.
Có thể chườm lạnh (gạc sạch thấm nước mát) lên mi mắt trong 5–10 phút để giảm phù nề và khó chịu. Trường hợp khô, rát mắt, có thể sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản theo tư vấn của dược sĩ hoặc nhân viên y tế.
Cảnh báo tự ý dùng thuốc nhỏ mắt
- Thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh: Kháng sinh chỉ có chỉ định trong viêm kết mạc do vi khuẩn. Việc tự ý dùng kháng sinh khi nguyên nhân là virus hoặc dị ứng không mang lại hiệu quả, đồng thời có thể gây kích ứng, làm chậm chẩn đoán đúng và góp phần gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.
- Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid: Corticoid có thể làm giảm đỏ nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu sử dụng không đúng chỉ định. Trong viêm kết mạc do virus, corticoid có thể làm bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ viêm loét giác mạc. Lạm dụng kéo dài còn có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể. Tất cả thuốc chứa corticoid cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kê đơn và theo dõi chặt chẽ.
Người bệnh không dùng chung thuốc nhỏ mắt, không sử dụng lại lọ thuốc đã mở nắp quá thời gian khuyến cáo.
Khi nào cần khám chuyên khoa?
Cần đến cơ sở y tế nếu sau 2–3 ngày chăm sóc tại nhà triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện các dấu hiệu sau:
Giảm thị lực, nhìn mờ.
Đau nhức sâu trong mắt.
Sợ ánh sáng nhiều.
Dịch tiết đặc, đổi màu bất thường hoặc có xuất huyết kết mạc.
Thăm khám chuyên khoa giúp xác định chính xác nguyên nhân và loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác như
Khi mắc viêm kết mạc, ưu tiên hàng đầu là giữ vệ sinh mắt. Người bệnh nên rửa mắt bằng dung dịch natri clorid 0,9% chuyên dùng cho mắt, 3–4 lần/ngày hoặc khi có nhiều dịch tiết. Dùng gạc vô khuẩn, lau nhẹ từ góc trong ra góc ngoài và bỏ ngay sau mỗi lần sử dụng để tránh lây nhiễm chéo.
Có thể chườm lạnh (gạc sạch thấm nước mát) lên mi mắt trong 5–10 phút để giảm phù nề và khó chịu. Trường hợp khô, rát mắt, có thể sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản theo tư vấn của dược sĩ hoặc nhân viên y tế.
Cảnh báo tự ý dùng thuốc nhỏ mắt
- Thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh: Kháng sinh chỉ có chỉ định trong viêm kết mạc do vi khuẩn. Việc tự ý dùng kháng sinh khi nguyên nhân là virus hoặc dị ứng không mang lại hiệu quả, đồng thời có thể gây kích ứng, làm chậm chẩn đoán đúng và góp phần gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.
- Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid: Corticoid có thể làm giảm đỏ nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu sử dụng không đúng chỉ định. Trong viêm kết mạc do virus, corticoid có thể làm bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ viêm loét giác mạc. Lạm dụng kéo dài còn có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể. Tất cả thuốc chứa corticoid cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kê đơn và theo dõi chặt chẽ.
Người bệnh không dùng chung thuốc nhỏ mắt, không sử dụng lại lọ thuốc đã mở nắp quá thời gian khuyến cáo.
Khi nào cần khám chuyên khoa?
Cần đến cơ sở y tế nếu sau 2–3 ngày chăm sóc tại nhà triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện các dấu hiệu sau:
Giảm thị lực, nhìn mờ.
Đau nhức sâu trong mắt.
Sợ ánh sáng nhiều.
Dịch tiết đặc, đổi màu bất thường hoặc có xuất huyết kết mạc.
Thăm khám chuyên khoa giúp xác định chính xác nguyên nhân và loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác như
Chế độ sinh hoạt và biện pháp ngăn ngừa lây lan
Bệnh viêm kết mạc lây lan rất mạnh qua các vật dụng trung gian. Do đó, người bệnh cần có chế độ sinh hoạt tách biệt. Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, gối, kính mắt hay chậu rửa. Khăn mặt và vỏ gối của người bệnh nên được giặt riêng bằng nước nóng và phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô để tiêu diệt mầm bệnh.
Người bệnh nên hạn chế sử dụng máy tính, điện thoại để mắt có thời gian nghỉ ngơi. Khi ra ngoài, nên đeo kính râm để bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn và ánh sáng mạnh. Thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng là biện pháp then chốt để ngăn chặn virus phát tán ra môi trường xung quanh.
3. Phòng viêm kết mạc chủ động trong mùa nồm ẩm
Để bảo vệ đôi mắt trong những ngày mưa phùn, nồm ẩm mỗi người nên rèn luyện thói quen không đưa tay lên dụi mắt. Việc sử dụng kính bảo hộ khi đi ngoài đường và rửa mắt bằng nước muối sinh lý sau khi tiếp xúc với bụi bẩn là cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả.
Duy trì một chế độ ăn giàu vitamin A, vitamin C và vitamin E từ các loại rau củ màu đỏ, cam và xanh đậm sẽ giúp đôi mắt có sức đề kháng tốt hơn. Một đôi mắt khỏe mạnh bắt đầu từ những thói quen vệ sinh nhỏ nhất hằng ngày.
Bệnh viêm kết mạc lây lan rất mạnh qua các vật dụng trung gian. Do đó, người bệnh cần có chế độ sinh hoạt tách biệt. Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, gối, kính mắt hay chậu rửa. Khăn mặt và vỏ gối của người bệnh nên được giặt riêng bằng nước nóng và phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô để tiêu diệt mầm bệnh.
Người bệnh nên hạn chế sử dụng máy tính, điện thoại để mắt có thời gian nghỉ ngơi. Khi ra ngoài, nên đeo kính râm để bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn và ánh sáng mạnh. Thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng là biện pháp then chốt để ngăn chặn virus phát tán ra môi trường xung quanh.
3. Phòng viêm kết mạc chủ động trong mùa nồm ẩm
Để bảo vệ đôi mắt trong những ngày mưa phùn, nồm ẩm mỗi người nên rèn luyện thói quen không đưa tay lên dụi mắt. Việc sử dụng kính bảo hộ khi đi ngoài đường và rửa mắt bằng nước muối sinh lý sau khi tiếp xúc với bụi bẩn là cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả.
Duy trì một chế độ ăn giàu vitamin A, vitamin C và vitamin E từ các loại rau củ màu đỏ, cam và xanh đậm sẽ giúp đôi mắt có sức đề kháng tốt hơn. Một đôi mắt khỏe mạnh bắt đầu từ những thói quen vệ sinh nhỏ nhất hằng ngày.
Phạm Hường (theo báo SK&ĐS)
