Biến thể BA.3.2 của COVID-19 được xác định là một dòng biến thể mới và đang nằm trong danh sách "Biến thể đang được theo dõi" (VUM) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và CDC Hoa Kỳ. Biến thể này được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào cuối tháng 11-2024.
BA.3.2 có nguy hiểm không?
Biến thể BA.3.2 cho thấy một chiến lược tiến hóa khá đặc biệt. Dù có khả năng né tránh miễn dịch rất tốt, nhưng nó phải chấp nhận những hạn chế về mặt cơ học để tồn tại.
Cụ thể, biến thể này có khả năng xâm nhập tế bào thấp. So với các dòng thống trị trước đó như JN.1 (đặc biệt là các nhánh NB.1.8.1 hay XFG), BA.3.2 có hiệu suất dung hợp màng tế bào kém hơn. Điều này có nghĩa là virus khó đi sâu vào trong tế bào vật chủ để nhân bản một cách hiệu quả.
Biến thể này cũng có ái lực liên kết ACE2 yếu. Thụ thể ACE2 giống như "ổ khóa" trên tế bào người. Các nhà nghiên cứu phát hiện BA.3.2 khó bám chặt vào ổ khóa này hơn. Việc liên kết lỏng lẻo làm giảm khả năng gây nhiễm (infectivity) thực tế trên mô người.
Dù virus có ái lực ACE2 yếu hơn, nhưng những người có hàng rào bảo vệ kém vẫn cần thận trọng như người cao tuổi và người có bệnh lý nền (tim mạch, tiểu đường, suy giảm miễn dịch); nhóm người chưa tiêm đủ các mũi vaccine nhắc lại theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Nếu có biểu hiện viêm đường hô hấp (ho, sốt nhẹ, đau họng), hãy tự cách ly và theo dõi. Với đặc tính sinh học của BA.3.2, phần lớn các ca sẽ tự khỏi sau vài ngày chăm sóc triệu chứng.
Chỉ cần nhập viện nếu có các dấu hiệu suy hô hấp (khó thở, nhịp thở nhanh, SpO2 dưới 94%). Test nhanh vẫn là công cụ hữu hiệu để định hướng xử trí, giúp bảo vệ những người thân trong gia đình thuộc nhóm nguy cơ cao.
Chủ động phòng tránh
Trước sự xuất hiện của các biến thể mới, thay vì lo lắng diện rộng, người dân cần tập trung vào vệ sinh cá nhân và bảo vệ có mục tiêu.
Cụ thể, vệ sinh tay được cho là "chìa khóa". Cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Đây là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để loại bỏ virus trước khi chúng có cơ hội tiếp xúc với niêm mạc mắt, mũi, miệng.
Chú ý vệ sinh hô hấp như duy trì thói quen che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi. Vứt bỏ khăn giấy đã sử dụng vào thùng rác kín và rửa tay ngay sau đó.
Sử dụng khẩu trang đúng nơi, đúng lúc. Bắt buộc đeo khẩu trang khi đến các cơ sở y tế (bệnh viện, phòng khám) và khi đang có triệu chứng hô hấp. Khuyến khích đeo khẩu trang trong các không gian kín, thông gió kém và nơi tập trung đông người (xe buýt, thang máy, rạp chiếu phim).
Cần đặc biệt quan tâm, theo dõi sát sức khỏe của người cao tuổi và người có bệnh lý nền (tim mạch, tiểu đường, suy giảm miễn dịch). Đảm bảo nhóm này được tiêm chủng vaccine đầy đủ và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng ốm.
Khoa TTGDSK ( theo Báo SK & ĐS)
