Sử dụng thuốc lá - mối đe dọa sức khỏe cộng đồng

Thứ năm - 28/05/2026 21:23

Sử dụng thuốc lá là một trong những mối đe dọa sức khỏe cộng đồng lớn nhất mà thế giới đã và đang phải đối mặt. Mỗi năm trên toàn thế giới hơn 8 triệu ca tử vong, trong đó có khoảng 1,3 triệu ca tử vong là do các bệnh liên quan đến hút thuốc lá thụ động.
Tại Việt Nam, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm. Trong đó 84.500 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Việc sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng nghiêm trọng và ngày càng gia tăng về bệnh tật và tử vong sớm, cũng như chi phí y tế. Thiệt hại kinh tế do thuốc lá ước tính là 108 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Con số này lớn hơn gấp 5 lần so với đóng góp của nguồn thu thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia. Không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào và không có mức độ tiếp xúc nào đối với thuốc lá được coi là an toàn cho sức khoẻ bao gồm cả thuốc lào, xì gà, thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử, thuốc lá tự cuốn, thuốc lá tẩu và các sản phẩm thuốc lá không khói. Thuốc lá, thuốc lá mới và các sản phẩm chứa nicotin rất có hại cho sức khỏe thậm chí gây tử vong cho cả người hút và người không hút nhưng thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, các sản phẩm này có thể làm suy yếu nghiêm trọng sự phát triển não bộ.

Hiện nay, trên thị trường Việt Nam bên cạnh các sản phẩm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào đang được quản lý theo quy định của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá thì đã xuất hiện một số sản phẩm thuốc lá mới, trong đó phổ biến nhất là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha. Các sản phẩm thuốc lá mới này (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha) rất có hại cho sức khỏe kể cả người hút lẫn những người xung quanh, là nguyên nhân của nhiều trường hợp ngộ độc nicotin. Sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha gây tổn thương phổi cấp tính, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư như: ung thư phổi, ung thư vòm họng, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tăng nguy cơ huyết khối, bệnh tim mạch và đột quỵ. Sử dụng thuốc lá điện tử còn gây chấn thương do cháy nổ thiết bị. Hiện chưa có bằng chứng chứng minh các sản phẩm thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha) là biện pháp hỗ trợ giúp cai nghiện thuốc lá truyền thống. Gần đây theo phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng, thuốc lá điện tử đã và đang xâm nhập vào học đường, làm ảnh hưởng xấu tới hành vi, lối sống, sức khỏe của học sinh, sinh viên, nguy cơ tạo ra một thế hệ nghiện nicotin mới, nguy cơ sử dụng ma túy và các chất kích thích khác đồng thời với thuốc lá điện tử cũng từ đó mà tăng lên, gây ra các hậu quả trước mắt và lâu dài về sức khỏe, kinh tế, an toàn trật tự xã hội.
Việc sử dụng bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào cũng đều gây nguy hại tới sức khỏe. Vì vậy ngay từ hôm nay hãy biết cách từ chối và nói không với thuốc lá. Đừng để cuộc đời lụi tàn đi theo những điếu thuốc trên tay./.

Khoa TTGDSK