Việt Nam nỗ lực loại trừ sốt rét

Năm qua, Bộ Y tế ghi nhận 353 ca sốt rét, giảm 21% so với cùng kỳ năm trước, trong đó 1/3 ca sốt rét là 'nhập cảnh' và không có trường hợp tử vong, không có dịch.

Cụ thể, trong giai đoạn 2014-2024, số trường hợp mắc và tử vong do sốt rét giảm dần qua các năm và đã giảm 97,76% (từ 15.752 ca xuống còn 353 trường hợp/năm), đặc biệt giai đoạn 2014-2016 giảm mỗi năm 2 lần và giai đoạn 2019-2021 giảm mỗi năm trên 3 lần.

Trong năm 2024, số trường hợp mắc sốt rét là 353 trường hợp, giảm 21,21% so với cùng kỳ năm 2023; không có trường hợp tử vong do sốt rét, giảm 2 trường hợp so với cùng kỳ năm 2023; không có dịch sốt rét.

Đến năm 2024, đã có 48 tỉnh, thành phố được công nhận loại trừ sốt rét. Các chỉ tiêu về phòng chống và loại trừ bệnh sốt rét đạt so với lộ trình đề ra

TS Cảnh cho biết thêm, về vai trò chỉ đạo, giám sát các tuyến triển khai đồng bộ các hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét trên phạm vi toàn quốc, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng TW có các biện pháp phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời người bệnh nhiễm ký sinh trùng sốt rét; Phối hợp địa phương tổ chức can thiệp các điểm nóng về sốt rét như huyện Khánh Vĩnh (tỉnh Khánh Hòa) ghi nhận số ca , huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu), Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị), Ninh Thuận, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông.

'Chúng ta chưa bao giờ có cơ hội để loại trừ sốt rét tốt như hiện nay'

Việt Nam đặt mục tiêu loại trừ bệnh sốt rét vào năm 2030 theo Nghị quyết số 20 ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 12 về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Người dân được khuyến cáo ngăn ngừa muỗi đốt để phòng tránh sốt rét và các bệnh do muỗi truyền khác.

Người đi lao động, học tập ở các nước vùng châu Phi hoặc quốc gia, khu vực đang lưu hành bệnh sốt rét, vùng rừng núi... cần mang theo màn để ngủ. Trước khi đi nên đến cơ sở y tế để được cấp thuốc dự phòng. Khi trở về từ vùng có sốt rét lưu hành, cần đến cơ sở y tế để khám, xét nghiệm tầm soát bệnh nhằm phát hiện điều trị kịp thời.

Theo TS.BS Hoàng Đình Cảnh, để Việt Nam loại trừ bệnh sốt rét vào năm 2030 thì đến năm 2027 toàn quốc phải không còn trường hợp mắc ký sinh trùng sốt rét nội địa.

"Chúng ta chưa bao giờ có cơ hội để loại trừ sốt rét tốt như hiện nay. Đối với khu vực có điểm nóng như tôi đã nêu trên, nếu chúng ta quyết tâm sàng lọc, xét nghiệm nhóm nguy cơ cao, cũng như phát hiện điều trị kịp thời các trường hợp người bị nhiễm ký sinh trùng. Song song đó tổ chức phun hóa chất diệt muỗi, động viên người dân khu vực này nằm màn để phòng chống muỗi đốt nhằm cắt đứt đường lây. Triển khai đồng bộ các giải pháp này, chúng ta sẽ giải quyết được khu vực điểm nóng về sốt rét"- TS.BS Hoàng Đình Cảnh nói.

Cùng đó, TS Cảnh cũng đề cập đến việc phải quyết liệt phòng chống để sốt rét không quay trở lại 48 tỉnh đã loại trừ bởi bệnh này truyền bằng muỗi trong khi việc diệt muỗi, phòng muỗi đốt không đơn giản.

"Do đó, chúng tôi vẫn đang tiến hành giám sát trọng điểm về mật độ loài và nguy cơ vector. Nơi nào có mật độ vector dày thì nguy cơ muỗi truyền sốt rét nhiều, chúng tôi sẽ khuyến cáo cần phun thuốc, bà con con phải nằm màn.

Đồng thời phải phát hiện sớm người mang ký sinh trùng để điều trị sớm, kịp thời. Đây chính là nguồn lây các ca bệnh, đặc biệt là những trường hợp nhập cảnh"- TS.BS Hoàng Đình Cảnh thông tin.

Để triển khai các nhiệm vụ trong năm 2025, trong đó có phòng chống sốt rét, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Viện cần tiếp tục và tăng cường hỗ trợ các tỉnh, thành phố chủ động triển khai công tác các bệnh sốt rét, các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do côn trùng truyền theo hướng nâng cao kỹ năng, kinh nghiệm, chuyên môn cho các tuyến nhằm kiểm soát tốt bệnh sốt rét, ký sinh trùng và các bệnh do côn trùng truyền.

Về công tác phòng chống, loại trừ sốt rét; phòng chống các bệnh ký sinh trùng, các bệnh do côn trùng truyền, Viện cần chủ động về kế hoạch, nhân lực, vật tư, hóa chất ... đáp ứng công tác phòng chống các bệnh sốt rét, các bệnh ký sinh trùng và các bệnh do côn trùng truyền. Viện cần phát huy truyền thống và vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong tình hình mới để công tác đào tạo ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của xã hội...

Thu Hiền ( theo báo SK&ĐS)