Viêm nha chu: Sát thủ thầm lặng gây mất răng

Viêm nha chu là một bệnh rất phổ biến hay gặp ở lứa tuổi trung niên, người cao tuổi và là một trong những nguyên nhân thường gặp của tình trạng mất răng ở người lớn.

Bệnh viêm nha chu (hay còn gọi là viêm quanh răng) là tình trạng phá hủy các tổ chức xung quanh răng bao gồm nướu, xương ổ răng và các dây chằng nha chu bởi tình trạng viêm nhiễm mãn tính hoặc cấp tính. Theo điều tra dịch tễ học của Viện Răng Hàm Mặt Hà Nội, có tới hơn 60% dân số ở độ tuổi từ 35 – 45 mắc bệnh viêm nha chu. Trẻ em đôi khi cũng mắc bệnh này với các triệu chứng như cao răng, viêm lợi

Các triệu chứng và dấu hiệu nhận biết bệnh viêm nha chu: 

• Chảy máu khi chải răng 
• Lợi bị sưng phồng, có màu đỏ, ấn vào thấy mềm và có dịch chảy ra.
• Xuất hiện nhiều mảng bám cao răng, nhất là vùng cổ răng. 
• Hơi thở có mùi hôi khó chịu.
• Răng lung lay, di lệch, cảm giác đau và khó khăn khi ăn nhai.

Thông thường, răng được cố định vào xương ổ răng nhờ sự hỗ trợ của các dây chằng nha chu. Khi bị viêm quanh răng, hệ thống dây chằng nha chu và xương ổ răng bị phá hủy dẫn tới tình trạng lung lay và mất răng. Viêm nha chu thường diễn biến thông qua 2 giai đoạn đó là: Viêm lợi và viêm nha chu. 

Nếu điều trị sớm ở giai đoạn viêm lợi, bệnh sẽ khỏi hẳn. Nếu không đa số trường hợp sẽ tiến triển thành viêm nha chu. Ở giai đoạn này, quá trình viêm nhiễm mãn tính đã phá hủy các mô nâng đỡ răng sâu bên dưới lợi như dây chằng nha chu, xương. Ở thời kỳ viêm nha chu, nguy cơ mất răng sẽ rất cao. 

Nguyên nhân gây viêm nha chu

Vệ sinh răng miệng kém chính là nguyên nhân viêm nha chu hàng đầu dẫn đến tình trạng viêm nha chu. Việc chải răng không kỹ hoặc lười đánh răng sau mỗi bữa ăn sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, hình thành mảng bám cao răng gây viêm nướu. 

Ngoài ra, một số yếu tố sau đây cũng làm tăng nguy cơ gây bệnh viêm nha chu: 

• Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học, không bổ sung đủ vitamin C. 
• Thường xuyên hút thuốc lá khiến cho mảng bám cao răng tích tụ nhiều. 
• Suy giảm sức đề kháng do bệnh HIV/AID.
• Mắc một số bệnh lý nền như đái tháo đường, cơ thể bị nhiễm trùng… 

Ngoài ra, phụ nữ mang thai cũng dễ mắc bệnh viêm nha chu, sưng nướu hơn do hoocmon trong cơ thể thay đổi. 

Các giai đoạn tiến triển của bệnh lý viêm nha chu 

Viêm nha chu thường diễn biến thầm lặng và tiến triển thông qua 4 giai đoạn:

•  Giai đoạn 1: Các mảng bám cao răng hình thành do vệ sinh răng miệng không sạch, tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ tại kẽ răng, cổ răng và đường viền nướu. Điều này sẽ gây kích ứng nướu và dẫn đến tình trạng viêm lợi. 
• Giai đoạn 2: Viêm lợi khiến cho nướu bị sưng phồng và chảy máu. Tình trạng chảy máu xuất hiện khi chải răng hoặc nhai thức ăn. 
• Giai đoạn 3: Viêm lợi tiến triển nặng hơn đến viêm nha chu với những ổ vi khuẩn có chứa mủ ở nướu. 
• Giai đoạn 4: Viêm nha chu làm phá hủy các tổ chức nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng xung quanh chân răng. Lúc này vùng nướu sẽ bị tụt xuống, thân răng dài ra và răng dễ bị lung lay, mât răng. 

Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm lợi, viêm nha chu sẽ giúp bệnh nhân sớm có giải pháp khắc phục và ngăn chặn bệnh tiến triển nặng hơn. 

Ảnh hưởng của viêm nha chu tới cuộc sống

Viêm nha chu không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khỏe của bệnh nhân mà còn làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Dưới đây là những ảnh hưởng của bệnh viêm nha chu: 

Hơi thở có mùi hôi khó chịu

Viêm nha chu khiến cho vùng lợi xung quanh răng bị viêm, sưng tấy và hình thành dịch mủ bên trong. Các túi vi khuẩn giữa lợi và răng phát triển gây nên tình trạng hôi miệng. Điều này khiến cho người bệnh cảm thấy tự ti, ngại giao tiếp. 

Tiêu xương, tụt lợi, các răng bị dài ra

Tình trạng viêm nha chu tiến triển nặng dẫn đến tiêu xương, nướu bị tụt xuống làm cho các chân răng bị lộ ra. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai, đời sống tinh thần của bệnh nhân

Răng lung lay, xô lệch và mất răng

Tình trạng tiêu xương, tụt lợi và các dây chằng nha chu xung quanh chân răng bị phá hủy khiến cho răng mất đi khả năng bám dính, dễ bị lung lay và xô lệch. Nếu không được chữa trị kịp thời, hậu quả sau cùng của viêm nha chu đó chính là mất răng hàng loạt

Làm thế nào để điều trị triệt để tình trạng viêm nha chu? 

Tùy thuộc vào mức độ viêm nha chu cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định giải pháp điều trị phù hợp. 

Điều trị không phẫu thuật 

Làm sạch mảng bám cao răng, sau đó chấm thuốc sát khuẩn, thuốc chống viêm. Cố định răng trong trường hợp răng bị lung lay. Đánh giá và chỉ định nhổ bỏ trong trường hợp không thể giữ lại răng

Điều trị phẫu thuật

• Phẫu thuật loại bỏ túi nha chu: Làm giảm độ sâu của túi nha chu, giúp ngăn ngừa mảng bám thức ăn tích tụ trên răng. 
• Phẫu thuật tái tạo: Xương và mô bị phá hủy tạo thành túi nha chu sâu xung quanh răng, chứa đựng nhiều vi khuẩn khiến răng bị lung lay.  Sau khi phẫu thuật, một phần xương và mô nha chu có thể tái tạo lại. 
• Phẫu thuật ghép mô mềm: Chân răng bị bộc lộ là hậu quả của việc tụt nướu. Phẫu thuật cấy ghép mô mềm sẽ giúp phục hồi phần nướu và ngăn chặn quá trình tụt lợi. Phẫu thuật có thể tiến hành ở 1 hoặc nhiều răng để đem lại sự hài hòa của đường viền nướu, đồng thời cải thiện tình trạng ê buốt răng.