Số ca mắc cúm A đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây, đặc biệt ở trẻ nhỏ, trong đó có nhiều ca diễn biến suy hô hấp nặng, phải thở máy. Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng của cúm A sẽ giúp xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.
Số ca mắc cúm A đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây, đặc biệt ở trẻ nhỏ, trong đó có nhiều ca diễn biến suy hô hấp nặng, phải thở máy. Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng của cúm A sẽ giúp xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.
TS. BS Nguyễn Thành Nam – Giám đốc Trung tâm Nhi khoa, BV Bạch Mai cho biết, hiện nay khi dịch COVID-19 đã tạm ổn định, các hoạt động xã hội trở lại bình thường thì cũng là thời điểm các dịch bệnh khác nổi lên. Một số dịch bệnh bắt đầu xuất hiện, đặc biệt diễn biễn nhanh và bất thường ở trẻ em như: sốt xuất huyết, tay chân miệng, viêm đường hô hấp, rối loạn đương tiêu hóa... Tại phòng khám bệnh trẻ em của Trung tâm Nhi khoa – Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ trẻ đến khám bệnh gia tăng đáng kể so với trong thời gian dịch COVID-19 và tương đương thời cao điểm trước mùa dịch. Các vấn đề bất thường hay gặp là tình trạng sốt cao, sốt virus, viêm đường hô hấp, rối loạn tiêu hóa chiếm tỷ lệ khá cao trong các cháu bé đến khám và điều trị.
1. Triệu chứng của cúm A
Về bệnh cúm A, theo TS. BS Nguyễn Thành Nam, đây là tình trạng nhiễm virus cấp tính đường hô hấp với các biểu hiện: · Sốt · Đau cơ, mệt mỏi · Viêm long đường hô hấp, đau họng · Có thể kèm theo các triệu chứng của đường tiêu hóa (buồn nôn, nôn, ỉa chảy). Đặc biệt ở đối tượng trẻ có các bệnh mạn tính, cơ địa béo phì bị nhiễm virus cúm A rất dễ gây các biến chứng như: viêm tai, viêm phế quản, viêm phổi, thậm chí có thể viêm não, tử vong.
Cúm A là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, gây ra bởi các chủng của virus cúm A như H1N1, H5N1, H7N9... Bệnh lây truyền qua đường hô hấp, giọt bắn của người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua tiếp xúc các đồ vật, bề mặt nhiễm virus.
Nên cho trẻ uống nhiều nước ấm khi bị ho.
2. Cách xử trí khi mắc cúm A
Chuyên gia Nhi khoa cho biết, xử trí trẻ nghi ngờ nhiễm cúm chủ yếu điều trị hỗ trợ như: hạ sốt, bổ sung nước điện giải, tăng cường dinh dưỡng, vệ sinh mũi họng, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với các trẻ khác hoặc những người có cơ địa suy giảm miễn dịch), nằm trong môi trường thoáng khí, nhiệt độ mát. Đặc biệt quan trọng là tiêm phòng vaccine cúm hàng năm để tăng cường khả năng phòng ngừa nhiễm bệnh hoặc giảm mức độ nặng khi có nhiễm bệnh. Gia đình cần theo dõi trẻ khi xuất hiện các dấu hiệu nặng hơn cần đi khám và điều trị tại bệnh viện ngay (khó thở - thở nhanh, lồng ngực rút lõm, tím môi, li bì hoặc kích thích vật vã, ăn kém hoặc bỏ ăn, nôn nhiều ...). Việc sử dụng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh phải do các bác sĩ quyết định sau khi thăm khám và đánh giá mức độ bệnh.
Hiện cũng đang là thời điểm dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh ở nhiều địa phương, chính vì vậy các gia đình cần lưu ý đến các dấu hiệu của bệnh để tránh nhầm lẫn. Theo BS. Nam, tương tự các tình huống nhiễm virus khác, cúm và sốt xuất huyết đều có các dấu hiệu sốt cao, đau mỏi cơ, mệt mỏi. Tuy nhiên có thể đánh giá phân biệt ban đầu giữa sốt xuất huyết và nhiễm cúm bằng một số đặc điểm: - Yếu tố dịch tễ: Sốt xuất huyết xuất hiện nhiều vào mùa hè – thu; cúm thường cao điểm vào mùa đông xuân; - Trong bệnh cúm, ngoài các triệu chứng sốt cao, đau mỏi người còn có dấu hiệu viêm long đường hô hấp (ho, hắt hơi, sổ mũi), đau họng. Sốt xuất huyết giai đoạn đầu sốt, đau mỏi người kèm theo có thể da xung huyết, sau ngày thứ 3 có thể có xuất huyết ngoài da kèm theo. Trong giai đoạn đầu (ngày 1-3) diễn biến bệnh ta có thể phân biệt hai bệnh trên với các dấu hiệu đã nêu. Sau 03 ngày trẻ còn sốt hoặc có các dấu hiệu bất thường nên đến bệnh viện để các bác sĩ thăm khám, đánh giá và cho các xét nghiệm phù hợp.
4. Cách phòng ngừa cúm A
- Phòng ngừa cúm A cho trẻ và gia đình tốt nhất là tiêm vaccine cúm hàng năm, đặc biệt những người có yếu tố nguy cơ: người có tuổi > 65, người có bệnh mạn tính, phụ nữ có thai... Thời điểm thích hợp nên tiêm vào tháng 7-9 hàng năm. - Tăng cường vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi. - Vệ sinh và mở cửa thoáng mát nơi ở, lớp học, phòng làm việc. - Lau chùi bề mặt, vật dụng bằng hóa chất sát khuẩn thông thường. - Tự theo dõi sức khỏe hàng ngày, nếu có biểu hiện sốt ho đau họng và được xác định mắc cúm thì cần được cách ly và đeo khẩu trang. - Ngoài ra, tăng cường miễn dịch, uống đủ nước, giữ gìn vệ sinh đặc biệt vệ sinh bàn tay và không gian sinh sống, tránh tiếp xúc với người có biểu hiện bệnh, đeo khẩu trang... cũng là các biện pháp hiệu quả phòng chống bệnh cúm. - Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc kháng virus như Tamiflu, mà phải tuân theo hướng dẫn của thầy thuốc.
