Phụ nữ có sẵn sàng chi trả cho xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung?
- Thứ năm - 09/04/2026 05:22
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ung thư cổ tử cung là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên toàn cầu, nhưng cũng là một trong số ít bệnh ung thư có cơ hội được loại bỏ hoàn toàn nếu có chiến lược can thiệp hiệu quả.
Ung thư cổ tử cung là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên toàn cầu, nhưng cũng là một trong số ít bệnh ung thư có cơ hội được loại bỏ hoàn toàn nếu có chiến lược can thiệp hiệu quả.
Trong bối cảnh đó, việc mở rộng tiếp cận các phương pháp sàng lọc hiện đại không chỉ đặt ra vấn đề chuyên môn, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng và mức độ sẵn sàng chi trả của phụ nữ.
Phòng ngừa từ sớm, tăng cường sàng lọc ở phụ nữ trưởng thành
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, ung thư cổ tử cung có thể được đẩy lùi nếu các quốc gia triển khai đồng bộ các biện pháp dự phòng và sàng lọc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, WHO đã đề ra chiến lược "90-70-90" vào năm 2030.
Theo đó, 90% bé gái được tiêm đầy đủ vaccine HPV trước 15 tuổi; 70% phụ nữ được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu quả cao trước tuổi 35 và một lần nữa trước tuổi 45; và 90% phụ nữ có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư được điều trị kịp thời.
Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận khoảng 6.200 ca ung thư liên quan đến HPV, trong đó hơn 2.500 phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung. Đáng chú ý, hơn 80% trường hợp được phát hiện ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng chi phí y tế.
Trước thực trạng này, Chính phủ và Bộ Y tế đã có những bước đi cụ thể. Theo Nghị quyết số 104/NQ-CP ngày 15/8/2022, từ năm 2026, vaccine phòng HPV sẽ được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng và tiêm miễn phí cho trẻ em gái. Đây được xem là nền tảng quan trọng trong chiến lược phòng ngừa từ sớm, song song với việc tăng cường sàng lọc ở phụ nữ trưởng thành.
Trong bối cảnh đó, việc mở rộng tiếp cận các phương pháp sàng lọc hiện đại không chỉ đặt ra vấn đề chuyên môn, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng và mức độ sẵn sàng chi trả của phụ nữ.
Phòng ngừa từ sớm, tăng cường sàng lọc ở phụ nữ trưởng thành
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, ung thư cổ tử cung có thể được đẩy lùi nếu các quốc gia triển khai đồng bộ các biện pháp dự phòng và sàng lọc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, WHO đã đề ra chiến lược "90-70-90" vào năm 2030.
Theo đó, 90% bé gái được tiêm đầy đủ vaccine HPV trước 15 tuổi; 70% phụ nữ được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu quả cao trước tuổi 35 và một lần nữa trước tuổi 45; và 90% phụ nữ có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư được điều trị kịp thời.
Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận khoảng 6.200 ca ung thư liên quan đến HPV, trong đó hơn 2.500 phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung. Đáng chú ý, hơn 80% trường hợp được phát hiện ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng chi phí y tế.
Trước thực trạng này, Chính phủ và Bộ Y tế đã có những bước đi cụ thể. Theo Nghị quyết số 104/NQ-CP ngày 15/8/2022, từ năm 2026, vaccine phòng HPV sẽ được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng và tiêm miễn phí cho trẻ em gái. Đây được xem là nền tảng quan trọng trong chiến lược phòng ngừa từ sớm, song song với việc tăng cường sàng lọc ở phụ nữ trưởng thành.
Chi phí có là rào cản?
Bên cạnh tiêm chủng, xét nghiệm HPV DNA được xem là công cụ quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ ung thư cổ tử cung. Thực tế triển khai cho thấy, khi dịch vụ được đưa về gần cộng đồng, nhu cầu sàng lọc của phụ nữ có xu hướng gia tăng. Mô hình tầm soát ung thư cổ tử cung do tổ chức FIND phối hợp với Sở Y tế Hải Phòng đã triển khai khám sàng lọc bằng phương pháp xét nghiệm HPV DNA cho hơn 5.000 phụ nữ tại các trạm y tế xã tại Hải Phòng.
Khi được hỏi về mức chi trả, nhiều phụ nữ cho biết họ sẵn sàng bỏ ra từ 700.000 – 800.000 đồng cho một lần xét nghiệm nếu điều kiện cho phép. Tuy nhiên, yếu tố giá vẫn là rào cản đối với nhóm thu nhập thấp.
Chị Nguyễn Thị Thu Mai (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cho biết: "Với người thu nhập thấp, họ sẽ đắn đo. Nếu giá được hỗ trợ xuống khoảng 300.000 – 500.000 đồng thì sẽ có nhiều chị em đi xét nghiệm hơn".
Chị Vũ Thị Thời (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cũng chia sẻ, nếu có hỗ trợ xuống mức 400.000 – 500.000 đồng thì việc tiếp cận dịch vụ sẽ thuận lợi hơn.
Ở góc độ khác, một số phụ nữ bắt đầu nhìn nhận chi phí xét nghiệm không chỉ là khoản chi tiêu y tế, mà là đầu tư cho sức khỏe lâu dài. Bà Nguyễn Thị Hường (Thủy Sơn, Hải Phòng) cho biết: "Tôi coi chi phí xét nghiệm HPV DNA là một khoản đầu tư cho sức khỏe của mình, giúp mình yên tâm hơn".
Những chia sẻ này cho thấy nhu cầu là có thật, nhận thức đã có chuyển biến, và khái niệm "đầu tư cho sức khỏe" đang dần hình thành trong cộng đồng. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vẫn phụ thuộc đáng kể vào chi phí và cách thức tổ chức dịch vụ.
Bên cạnh tiêm chủng, xét nghiệm HPV DNA được xem là công cụ quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ ung thư cổ tử cung. Thực tế triển khai cho thấy, khi dịch vụ được đưa về gần cộng đồng, nhu cầu sàng lọc của phụ nữ có xu hướng gia tăng. Mô hình tầm soát ung thư cổ tử cung do tổ chức FIND phối hợp với Sở Y tế Hải Phòng đã triển khai khám sàng lọc bằng phương pháp xét nghiệm HPV DNA cho hơn 5.000 phụ nữ tại các trạm y tế xã tại Hải Phòng.
Khi được hỏi về mức chi trả, nhiều phụ nữ cho biết họ sẵn sàng bỏ ra từ 700.000 – 800.000 đồng cho một lần xét nghiệm nếu điều kiện cho phép. Tuy nhiên, yếu tố giá vẫn là rào cản đối với nhóm thu nhập thấp.
Chị Nguyễn Thị Thu Mai (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cho biết: "Với người thu nhập thấp, họ sẽ đắn đo. Nếu giá được hỗ trợ xuống khoảng 300.000 – 500.000 đồng thì sẽ có nhiều chị em đi xét nghiệm hơn".
Chị Vũ Thị Thời (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cũng chia sẻ, nếu có hỗ trợ xuống mức 400.000 – 500.000 đồng thì việc tiếp cận dịch vụ sẽ thuận lợi hơn.
Ở góc độ khác, một số phụ nữ bắt đầu nhìn nhận chi phí xét nghiệm không chỉ là khoản chi tiêu y tế, mà là đầu tư cho sức khỏe lâu dài. Bà Nguyễn Thị Hường (Thủy Sơn, Hải Phòng) cho biết: "Tôi coi chi phí xét nghiệm HPV DNA là một khoản đầu tư cho sức khỏe của mình, giúp mình yên tâm hơn".
Những chia sẻ này cho thấy nhu cầu là có thật, nhận thức đã có chuyển biến, và khái niệm "đầu tư cho sức khỏe" đang dần hình thành trong cộng đồng. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vẫn phụ thuộc đáng kể vào chi phí và cách thức tổ chức dịch vụ.
Tăng khả năng tiếp cận từ tuyến cơ sở
Theo các cán bộ y tế, chi phí và địa điểm cung cấp dịch vụ là hai yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định tham gia sàng lọc. BS. Bùi Thị Mỹ Nữ – Trạm Y tế phường Thủy Nguyên (Hải Phòng) nhận định: "Giá xét nghiệm HPV DNA hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của chị em, cộng với kỹ thuật đơn giản và địa điểm thuận tiện như tại trạm y tế xã, sẽ khuyến khích chị em đi sàng lọc nhiều hơn".
Trong khi đó, BS. Lê Thị Loan – Trạm Y tế Tam Đa (Hải Phòng) cho biết: "Nếu giá xét nghiệm HPV DNA quá cao thì chị em sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc chi trả".
Thực tế chỉ rõ, khi xét nghiệm HPV DNA được triển khai tại tuyến y tế cơ sở với quy trình đơn giản, địa điểm gần gũi và chi phí phù hợp, khả năng tiếp cận của phụ nữ được cải thiện rõ rệt.
Để đạt mục tiêu mở rộng sàng lọc theo khuyến nghị quốc tế, việc xây dựng các mô hình dịch vụ dễ tiếp cận, chi phí hợp lý và triển khai rộng tại tuyến y tế cơ sở là yếu tố then chốt. Điều này không chỉ giúp tăng tỷ lệ sàng lọc, mà còn tạo điều kiện để phụ nữ chủ động đầu tư cho sức khỏe của mình một cách bền vững và thực tế hơn.
Theo các chuyên gia, việc kết hợp giữa chính sách tiêm chủng, mở rộng sàng lọc và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tại cộng đồng được kỳ vọng sẽ góp phần giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung trong thời gian tới. Đây cũng là bước đi cụ thể trong quá trình chuyển dịch từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, phù hợp định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nếu được tổ chức theo hướng dễ tiếp cận, chi phí hợp lý và triển khai liên tục tại tuyến cơ sở, người dân – đặc biệt là phụ nữ sẽ có điều kiện chủ động theo dõi, bảo vệ sức khỏe của mình một cách toàn diện, liên tục theo vòng đời.
Theo các cán bộ y tế, chi phí và địa điểm cung cấp dịch vụ là hai yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định tham gia sàng lọc. BS. Bùi Thị Mỹ Nữ – Trạm Y tế phường Thủy Nguyên (Hải Phòng) nhận định: "Giá xét nghiệm HPV DNA hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của chị em, cộng với kỹ thuật đơn giản và địa điểm thuận tiện như tại trạm y tế xã, sẽ khuyến khích chị em đi sàng lọc nhiều hơn".
Trong khi đó, BS. Lê Thị Loan – Trạm Y tế Tam Đa (Hải Phòng) cho biết: "Nếu giá xét nghiệm HPV DNA quá cao thì chị em sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc chi trả".
Thực tế chỉ rõ, khi xét nghiệm HPV DNA được triển khai tại tuyến y tế cơ sở với quy trình đơn giản, địa điểm gần gũi và chi phí phù hợp, khả năng tiếp cận của phụ nữ được cải thiện rõ rệt.
Để đạt mục tiêu mở rộng sàng lọc theo khuyến nghị quốc tế, việc xây dựng các mô hình dịch vụ dễ tiếp cận, chi phí hợp lý và triển khai rộng tại tuyến y tế cơ sở là yếu tố then chốt. Điều này không chỉ giúp tăng tỷ lệ sàng lọc, mà còn tạo điều kiện để phụ nữ chủ động đầu tư cho sức khỏe của mình một cách bền vững và thực tế hơn.
Theo các chuyên gia, việc kết hợp giữa chính sách tiêm chủng, mở rộng sàng lọc và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tại cộng đồng được kỳ vọng sẽ góp phần giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung trong thời gian tới. Đây cũng là bước đi cụ thể trong quá trình chuyển dịch từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, phù hợp định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nếu được tổ chức theo hướng dễ tiếp cận, chi phí hợp lý và triển khai liên tục tại tuyến cơ sở, người dân – đặc biệt là phụ nữ sẽ có điều kiện chủ động theo dõi, bảo vệ sức khỏe của mình một cách toàn diện, liên tục theo vòng đời.
Phạm Hường (theo báo SK&ĐS)