Phòng ngừa HIV với một mũi tiêm hàng năm

Phòng ngừa HIV đã có bước tiến nhảy vọt với sự phát triển của một mũi tiêm hàng năm có thể cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài chống lại virus…

Một thử nghiệm lâm sàng mới đây đã cho thấy kết quả đầy hứa hẹn, loại thuốc tiêm tác dụng kéo dài này có thể đóng vai trò như một giải pháp thay thế hiệu quả cho PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm) uống hàng ngày. Các nhà khoa học và chuyên gia y tế tin rằng sự tiến bộ này có thể thay đổi cách tiếp cận phòng ngừa HIV, đặc biệt là đối với những người gặp khó khăn trong việc tuân thủ dùng thuốc hàng ngày.

Tác dụng của mũi tiêm phòng ngừa HIV hàng năm

Phương pháp tiêm với lenacapavir - một loại thuốc kháng virus tác dụng kéo dài có tác dụng ngăn chặn virus nhân lên trong cơ thể. Không giống như các loại thuốc PrEP uống, cần dùng hàng ngày, lenacapavir được thiết kế để chỉ dùng một lần một năm, khiến đây sẽ trở thành một lựa chọn thuận tiện và đáng tin cậy. Thuốc được tiêm bắp và giải phóng dần vào máu, duy trì nồng độ hiệu quả để ngăn ngừa nhiễm HIV.

Các thử nghiệm lâm sàng đã chỉ ra rằng, một liều lenacapavir duy nhất hàng năm vẫn duy trì hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa HIV. Nghiên cứu phát hiện ra nồng độ thuốc trong cơ thể vẫn duy trì trên ngưỡng yêu cầu trong hơn 52 tuần, điều này rất cần thiết để giúp bảo vệ cơ thể liên tục. So với các mũi tiêm PrEP dưới da hai lần một năm hiện nay, lenacapavir cho thấy nồng độ trung bình cao hơn, khả năng bảo vệ tốt và lâu dài hơn.

Hầu hết các tác dụng phụ đều nhẹ, với tác dụng phụ phổ biến nhất là đau tạm thời tại vị trí tiêm, sẽ hết trong vòng một tuần. Điều này cho thấy thuốc không chỉ hiệu quả mà còn được dung nạp tốt.

Phương pháp tiếp cận mới này để phòng ngừa HIV sẽ giúp giải quyết một số rào cản mà mọi người gặp phải khi sử dụng các lựa chọn PrEP hiện tại:

- Nhiều cá nhân có nguy cơ nhiễm HIV phải vật lộn để uống thuốc hàng ngày một cách nhất quán. Một mũi tiêm một lần một năm giúp loại bỏ nhu cầu nhắc nhở hàng ngày, giúp dễ dàng bảo vệ hơn.

- Uống thuốc hàng ngày đôi khi có thể dẫn đến kỳ thị, khiến mọi người không muốn sử dụng PrEP. Tiêm thuốc hàng năm là một lựa chọn kín đáo mà không phải mang theo thuốc.

- Những người có nhà ở không ổn định, khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe hạn chế hoặc gặp khó khăn khi đi khám bệnh thường xuyên, có thể được hưởng lợi từ biện pháp bảo vệ dài hạn này với ít lần khám bệnh hơn.

HIV là gì?

HIV (virus gây suy giảm miễn dịch ở người) là một loại virus tấn công hệ thống miễn dịch của cơ thể, đặc biệt nhắm vào các tế bào CD4 (tế bào T), giúp chống lại nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, HIV có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc bệnh và nhiễm trùng hơn.

HIV lây lan như thế nào?

HIV chủ yếu lây truyền qua:

• Quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm bệnh.
• Dùng chung kim tiêm hoặc ống tiêm bị nhiễm virus.
• Từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở hoặc cho con bú.
• Truyền máu (mặc dù hiếm khi xảy ra do có biện pháp sàng lọc nghiêm ngặt).

Sự khác biệt giữa HIV và AIDS

HIV là bản thân virus, trong khi AIDS (Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải) là giai đoạn tiến triển nhất của nhiễm HIV. Không phải tất cả mọi người nhiễm HIV đều phát triển thành AIDS, đặc biệt là khi được chăm sóc y tế đúng cách.

Các phương pháp điều trị kháng virus hiện đại (ART) có thể giúp những người nhiễm HIV sống lâu, khỏe mạnh mà không tiến triển thành AIDS.

Triệu chứng của HIV

Các triệu chứng của HIV khác nhau tùy theo giai đoạn:

- Giai đoạn đầu (HIV cấp tính): Các triệu chứng giống cúm như sốt, sưng hạch bạch huyết, đau họng và mệt mỏi.

- Giai đoạn mạn tính: Virus nhân lên chậm với triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng.

- Giai đoạn tiến triển (AIDS): Hệ thống miễn dịch bị tổn thương nghiêm trọng dẫn đến nhiễm trùng, sụt cân nhanh và mệt mỏi cực độ.

Có thể phòng ngừa HIV không?

Có thể phòng ngừa được HIV và một số biện pháp phòng ngừa quan trọng bao gồm:

• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.
• Uống thuốc dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP), một viên thuốc uống hàng ngày dành cho những người có nguy cơ cao.
• Tránh dùng chung kim tiêm.
• Xét nghiệm HIV thường xuyên và điều trị sớm...

Với những tiến bộ như tiêm vaccine phòng HIV hàng năm, việc phòng ngừa có thể trở nên hiệu quả và dễ tiếp cận hơn, giúp giảm đáng kể các ca nhiễm mới.
 

Thu Hiền (theo báo SK&ĐS)