Hở eo tử cung: Nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị và phòng bệnh

Hở eo tử cung là tình trạng cổ tử cung suy yếu không thể giữ được thai trong buồng tử cung. Đây là một trong những tình trạng nguy hiểm cho cả thai phụ lẫn thai nhi, doạ sảy thai hoặc sinh non.

1. Nguyên nhân gây hở eo tử cung

Eo tử cung là phần giữa cổ tử cung và thân tử cung. Khi không mang thai đoạn eo tử cung chỉ khoảng 0,5 cm và cổ tử cung đóng kín, chỉ mở ra khi đến ngày hành kinh. Khi mang thai đoạn eo tử cung sẽ giãn dài ra, đến khi sinh đoạn eo tử cung thành đoạn dưới tử cung dài khoảng 10 cm.

Hở eo tử cung là tình trạng các cơ đoạn eo tử cung yếu nên sẽ hở ra gây sẩy thai. Hở eo tử cung là nguyên nhân gây sẩy thai liên tiếp từ tháng 4 đến tháng thứ 6 của thai kỳ. 

Đặc điểm sẩy thai của bệnh hở eo tử cung:

•  Từ tuần thứ 16 của thai kỳ trở đi, áp lực trong buồng tử cung tăng, đè lên đoạn eo và cổ tử cung khiến đoạn eo và cổ tử cung mở ra và dẫn đến tụt phần thai ra ngoài. Do vậy sẩy thai do hở eo tử cung xảy ra ở 3 tháng giữa thai kỳ.
• Sẩy thai liên tiếp, lần sẩy thai sau có khuynh hướng sẩy sớm hơn lần trước.
• Sẩy thai thường xảy ra đột ngột, rất nhanh, không triệu chứng báo trước, tự nhiên thai tụt ra, thậm chí tụt cả thai – nhau – ối cùng lúc.

Sinh lý bệnh của tình trạng hở eo cổ tử cung vẫn chưa được biết rõ. Nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ hở eo cổ tử cung như khoét chóp cổ tử cung, sinh thiết cổ tử cung, nạo hút thai hay rách cổ tử cung trong quá trình sinh gây ra hở eo tử cung. 

Ghi nhận cho thấy bất thường giải phẫu bẩm sinh, thiếu collagen và elastin, phơi nhiễm Diethylstilbestrol… cũng là yếu tố nguy cơ gây ra hở eo tử cung. Tuy nhiên những yếu tố này không phải là nguyên nhân rõ ràng cho tình trạng hở eo cổ tử cung và không phải là chỉ định cho khâu eo cổ tử cung.

Hở eo tử cung do nhiều nguyên nhân có thể do:

• Bẩm sinh.
• Do cổ tử cung bị tổn thương vì nong cổ tử cung để nạo thai ở các lần có thai trước.
• Do rách cổ tử cung khi sinh.
• Do phẫu thuật khoét chóp hay cắt đoạn cổ tử cung.

2. Triệu chứng hở eo tử cung

Các triệu chứng nếu có cũng thường đến tuần thứ 14-16 thai kỳ mới xuất hiện vì khi đó áp lực tử cung mới đủ lớn để đè lên eo tử cung và gây tác động.

Triệu chứng có thể gặp như: đau lưng, đau vùng chậu, co thắt bụng nhẹ, tiết dịch âm đạo nhiều, thay đổi tính chất dịch âm đạo, dịch có thể lẫn máu màu hồng, đỏ,…

Hở eo tử cung là một chẩn đoán lâm sàng, nếu có cơn gò tử cung, chẩn đoán nghiêng về chuyển dạ sinh non.

Trên siêu âm, chẩn đoán hở eo cổ tử cung khi: Chiều dài cổ tử cung < 2,5 cm. Có thể khoang ối lòi vào kênh cổ tử cung tạo thành chữ Y, V hoặc U. Có thể hiện diện một phần thai trong kênh cổ tử cung, thậm chí trong âm đạo.

3. Hở eo tử cung có lây không?

4. Phòng ngừa hở eo tử cung

Do nguyên nhân bẩm sinh và các yếu tố tổn thương nên việc phòng ngừa hở eo tử cung mang tính chất hạn chế nguy cơ, cụ thể tránh mang thai ngoài ý muốn, hạn chế can thiệp thủ thuật như nạo phá thai, nong cổ tử cung đặc biệt thai to. 

Hạn chế can thiệp thủ thuật, phẫu thuật vào cổ tử cung. Với phụ nữ mang thai cần khám thai định kỳ đặc biệt không bỏ qua các mốc quan trọng, phát hiện sớm hở eo tử cung qua khám thai và siêu âm thai.

5. Điều trị hở eo tử cung

Hở eo tử cung cần phải khám thai sớm (3 tháng đầu) của thai kỳ, cần khai báo rõ tiền sử sẩy thai liên tiếp để được hướng dẫn điều trị. 

Thông thường bạn sẽ được các bác sĩ cho nhập viện để khâu eo tử cung.

Điều kiện khâu eo tử cung khi thai của bạn sống và bình thường. Không xảy ra chuyển dạ (không có cơn gò tử cung, cổ tử cung mở dưới 2cm và xóa dưới 80%, ối chưa thành lập).

Khâu eo tử cung giúp giảm tỷ lệ sẩy thai/ đẻ non và có thể thực hiện qua đường âm đạo hoặc qua đường bụng:

Khâu eo tử cung qua đường âm đạo: Phương pháp này thực hiện qua đường âm đạo, giúp cổ tử cung đóng kín bằng 1 sợi chỉ, là thủ thuật sản khoa phổ biến, đa số các bác sĩ chuyên khoa sản sau khi được đào tạo đều thực hiện được.

Khâu eo tử cung qua thành bụng: Kỹ thuật này được thực hiện trong 3 tháng đầu thai kì, không cần thực hiện lại ở lần mang thai sau. Tuy nhiên kỹ thuật này khó thực hiện hơn và bệnh nhân phải mổ lấy thai cũng như để lại vết sẹo trên thành bụng.

Chống chỉ định của khâu eo tử cung:

• Tuổi thai nhi >24 tuần
• Xuất hiện cơn co tử cung
• Thai lưu, thai bất thường
• Vỡ ối - Viêm, nhiễm trùng ối
• Viêm sinh dục cấp.

Sau khi khâu eo tử cung thai phụ nằm nghỉ tại giường, các bác sĩ cho dùng thuốc để giảm gò tử cung và thuốc kháng sinh. Nếu ổn định thai phụ sẽ được xuất viện sau khâu 48 giờ. Sau khi xuất viện về nhà trong tuần lễ đầu tiên nên hạn chế đi lại hoặc làm việc nặng.

Bệnh nhân nhớ khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ, cần khám ngay khi có các dấu hiệu như: đau bụng, ra huyết âm đạo.
 

Thu Hiền (theo báo SK&ĐS)