Chất tạo ngọt Sorbitol là gì, được ứng dụng thế nào trong cuộc sống?

Tuy nhiên, thành phần này lại không được ghi trên nhãn sản phẩm như quy định. Vậy chất tạo ngọt Sorbitol là gì và nó có ứng dụng gì trong cuộc sống?

Chất tạo ngọt Sorbitol (glucitol) là gì?

Sorbitol được biết đến là hóa chất dạng chất lỏng màu trắng, không mùi, với vị ngọt, và tan hoàn toàn trong nước, rượu. Sobitol thuộc nhóm phụ gia tạo vị ngọt, được phép sử dụng trong thực phẩm. Nó còn có tác dụng tạo độ bóng và giữ độ ẩm cho thực phẩm.

Trong công nghiệp, Sorbitol được sản xuất từ glucose dưới tác dụng của nhiệt độ và áp suất cao hydro hóa với niken, có thể hiểu là đường glucose được hydro hóa với xúc tác Niken sẽ tạo thành Sorbitol.

Sorbitol hay còn được gọi là đường đơn sorbitol với công thức hóa học C6H14O6. Ngoài tên gọi sorbitol, hóa chất này còn có các tên gọi khác là glucohexitol, sorbite, sorbol, glucitol, hexa-ancol.

Trong tự nhiên chất này thường được tách chiết trong các loại trái cây và rau như ngô, bí ngô, quả táo, quả lê, quả dâu rừng, đào, mận khô…Ngoài ra, Sorbitol còn có tính khử, không thể lên men được, và rất bền trước sự tấn công của vi khuẩn. Sorbitol có khả năng tạo phức với kim loại nặng góp phần cải thiện việc bảo quản các sản phẩm béo.

Sorbitol được ứng dụng ở rất nhiều trong cuộc sống

Tác dụng của sorbitol trong ngành công nghiệp

Hóa chất sorbitol có vai trò quan trọng như chất ổn định, chất chống ôxy hóa, chất giữ ẩm, chất tạo nhũ..., nên được sử dụng trong sản xuất các hợp chất sơn, polymer như các chất ổn định, chất dẻo dùng trong đúc, chất tẩy rửa, keo dán, da, vải, dệt may, điện hóa, giấy...

Sorbitol dùng làm chất tạo bọt

Sorbitol là một dạng đường thay thế có tới 60% vị ngọt của mía đường. Sorbitol còn được gọi là chất ngọt dinh dưỡng bởi vì nó cung cấp năng lượng trong chế độ ăn uống 2,6kcal mỗi gram so với trung bình 4 kcal tương đương với 17calo cho carbohydrate. Chất tạo bọt có trong các loại thực phẩm như: Bạc hà, si ro ho và không đường nhai kẹo.

Sorbitol được ứng dụng trong thực phẩm

Sorbitol được dùng để giữ ẩm cho da, giúp da mềm mại mịn màng và dùng như chất ổn định nên được dùng trong các loại gel, kem bôi da, và đặc biệt là kem đánh răng... Sorbitol được xem là phụ gia thực phẩm phổ biến nhất hiện nay. Đây là chất thuộc nhóm phụ gia tạo vị ngọt, được phép sử dụng trong thực phẩm với liều lượng cho phép theo tiêu chuẩn Việt Nam. Không những vậy, Sorbitol còn có tác dụng giữ ẩm và tạo được độ bóng cho thực phẩm.

Sorbitol có vị ngọt giống khoảng 60% đường mía với vị ngọt mát, có thể cho thêm vào trong bánh kẹo, thực phẩm và bánh socola để tránh thực phẩm bị khô và cứng bằng độ ẩm với khả năng ổn định tốt. Mặt khác được giữ được hương thơm và không bị bay hơi.

Một đặc điểm nổi bật của sorbitol là chất ngọt nhưng hấp thu chậm, do đó nó không làm tăng lượng insulin như đường và sẽ không gây sâu răng, sử dụng trong bánh kẹo ít calo và trong rất nhiều thực phẩm khác và còn được dùng để giải độc gan, tẩy trắng thịt, cá trong chế biến...

Ngoài tác dụng làm chất thay thế chất ngọt, vị đường trong thực phẩm giảm lượng đường, Sorbitol còn được sử dụng làm chất giữ ẩm trong bánh quy và thực phẩm có độ ẩm thấp như trái cây và bơ đậu phộng bảo quản. Trong bánh nướng, hóa chất này cũng có tác dụng vì hoạt động như một chất dẻo và làm chậm quá trình đốt cháy.

Sorbitol được sử dụng trong y dược

Sorbitol có thể sử dụng như thuốc nhuận tràng thông qua một hỗn dịch ăn uống hoặc thuốc bổ. Được sử dụng làm tá dược trong sản xuất thuốc chứa vitamin C và các loại thuốc uống viên. Chất này được chứng nhận là an toàn cho người già sử dụng, mặc dù nó không được khuyến cáo nếu không có lời khuyên của bác sĩ.

Các ứng dụng y tế khác như: Được sử dụng trong các môi trường nuôi cấy vi khuẩn. Điều trị tăng kalo trong máu cũng sử dụng sorbitol và nhựa polystyrence sulfonnate trao đổi ion. Sorbitol được xác định là một chất trung gian hóa học quan trọng tiềm năng để sản xuất nhiên liệu từ các nguồn sinh khối, có thể sử dụng làm nhiên liệu sinh học.

Năm 2023,Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra khuyến cáo mới nhất về chất làm ngọt nhân tạo, chất ngọt không phải đường (NSS). Trước đó, vào tháng 7 năm 2022, Cơ quan y tế này đã ban hành một dự thảo hướng dẫn chống lại chất làm ngọt và đưa ra tham vấn cộng đồng.

Theo WHO, chất làm ngọt nhân tạo có thể không giúp mọi người giảm cân như ý muốn. Việc sử dụng NSS lâu dài có khả năng gây ra những tác động không mong muốn như việc gia tăng nguy cơ mắc tiểu đường týp 2, các bệnh tim mạch và tử vong ở người lớn. WHO cho biết khuyến nghị mới này áp dụng cho tất cả mọi người, trừ những người đã mắc bệnh tiểu đường. WHO trước đây đã khuyên người lớn và trẻ em nên hạn chế lượng đường ăn vào ở mức 10% tổng năng lượng tiêu thụ.

Phạm Hường (theo báo SK&ĐS)