Bị nấm miệng phải làm sao?

Nấm miệng là bệnh lý gây ra do loại nấm Candida albicans vốn tồn tại ở miệng đã phát triển quá mức sau đó lây lan sang lưỡi và làm tổn thương bộ phận này.

Bệnh nấm miệng có nguy hiểm không?

Bất cứ ai cũng có thể bị nấm lưỡi. Tuy nhiên bệnh này có nguy cơ cao xảy ra ở đối tượng trẻ sơ sinh, người già, những người có hệ miễn dịch kém, mắc bệnh lý nền hoặc đang dùng một số loại thuốc.

Nấm Candida – tác nhân gây ra bệnh nấm miệng có thể lây truyền từ người sang người thông qua:

• Quan hệ tình dục bằng bất cứ đường nào dù là hậu môn hay đường miệng.

• Lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở hoặc khi cho trẻ bú.

• Nấm miệng ở trẻ nhỏ lây sang cho mẹ thông qua hoạt động bú sữa.

Trên thực tế, bệnh này dù gặp ở bất kỳ độ tuổi nào cũng không ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe. Tuy nhiên, đối với những người mắc bệnh lý nền chẳng hạn như ung thư hay HIV/AIDS thì nấm lưỡi có thể xuất hiện kéo dài và kèm theo một số biến chứng nghiêm trọng.

Nếu không điều trị dứt điểm nấm miệng thì rất có thể người bệnh sẽ bị nhiễm trùng Candida toàn thân. Đây là biến chứng nguy hiểm và cũng rất khó để khắc phục.

Triệu chứng bệnh nấm miệng

Bệnh nấm miệng ở giai đoạn khởi phát gần như chưa có bất kỳ dấu hiệu nào. Tuy nhiên, khi nó đã trở nên nghiêm trọng hơn có thể có biểu hiện sau đây:

• Các mảng màu trắng hoặc vàng tương tự như màu phô mai xuất hiện trên lưỡi, niêm mạc má, vòm miệng và cả phần nướu răng hoặc là amidan. Miệng có dấu hiệu tấy đỏ và có cảm giác đau nhất là khi ăn uống, nói chuyện. Bị xuất huyết nhẹ ở niêm mạc miệng, lợi khi bộ phận này cọ xát với thức ăn.

• Khóe miệng có biểu hiện nứt và đỏ, nhất là đối với những người phải đeo răng giả thường xuyên. Người bị nấm miệng luôn có cảm giác như đang ngậm bông trong miệng. Khó chịu tại miệng kèm hiện tượng mất đi vị giác.

• Những trường hợp bị nhiễm nấm nặng có thể xuất hiện các tổn thương ở thực quản mà cụ thể là ống dài nối giữa họng và dạ dày khiến gặp khó khăn trong việc nhai nuốt và có cảm giác như cổ họng mình đang bị mắc nghẹn thức ăn.

• Đối với trẻ sơ sinh bị nấm miệng thì thường có thêm triệu chứng bỏ bú, khóc đêm, dễ bị kích động và hay cáu kỉnh. Lúc này, nấm có thể lây truyền từ bé sang mẹ thông qua hoạt động bú sữa.

• Trường hợp phụ nữ bị nhiễm nấm Candida albicans ở ngực sẽ có những dấu hiệu sau: Núm vú của chị em có hiện tượng sưng đỏ, nứt hoặc hơi ngứa. Đầu núm vú bị bong tróc, khô rát. Đau khi bé bú, thậm chí có cảm giác như bị kim đâm.

Cách xử trí nấm miệng

Điều trị nấm miệng để ngăn chặn sự lây lan của nấm Candida albicans tới các bộ phận khác. Tùy theo vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe cũng như nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ sẽ có những cách chữa nấm khác nhau.

• Đối với trẻ sơ sinh và phụ nữ cho con bú. Để có thể chữa nấm miệng ở trẻ sơ sinh thì cách tốt nhất là điều trị cho cả mẹ và bé. Nếu không, nguy cơ nhiễm nấm sẽ tái phát rất nhanh do Candida albicans có thể lây truyền từ mẹ sang con thông qua việc bú sữa.

• Trong trường hợp này, bác sĩ thường áp dụng loại thuốc kháng nấm nhẹ dùng cho em bé và kem chống nấm bôi da dành cho mẹ.

Trường hợp trẻ em và người lớn khỏe mạnh bị nhiễm nấm miệng thì phương pháp điều trị là vệ sinh răng miệng sạch sẽ, ăn sữa chua không đường hoặc sử dụng sản phẩm chứa lợi khuẩn acidophilus cũng giúp giảm tình trạng nhiễm trùng. Mặc dù chúng không có tác dụng tiêu diệt nấm nhưng lại có thể giúp tăng cường sản sinh ra các lợi khuẩn có lợi cho cơ thể. Nếu không thuyên giảm triệu chứng nấm miệng thì bác sĩ sẽ kê thêm thuốc chống nấm phù hợp.

Điều trị nấm lưỡi ở người có hệ thống miễn dịch kém bác sĩ kê đơn thuốc kháng nấm dạng viên ngậm, viên nén hoặc dung dịch lỏng. Tuy nhiên, với người bị nhiễm HIV giai đoạn cuối thì có thể nấm Candida albicans sẽ có thể kháng lại loại thuốc này.

Chú ý: Một số thuốc kháng nấm có thể gây ra tác dụng phụ nguy hiểm là làm tổn thương gan. Bởi vậy trong suốt quá trình điều trị bệnh, cần thực hiện xét nghiệm máu thường xuyên để theo dõi chức năng gan, nhất là những người đang có các vấn đề về gan.

Lời khuyên bác sĩ

Nấm miệng là bệnh lý ngày càng phổ biến ở mọi độ tuổi. Bởi vậy việc phòng tránh bệnh lý này cần luôn luôn được đề cao trong mọi trường hợp.

Để phòng tránh nấm miệng, cần đánh răng ngày 2 lần với loại bàn chải mềm. Chú ý đánh răng theo chiều dọc để có thể loại bỏ toàn bộ thức ăn bị kẹt trong kẽ răng. Trường hợp có sử dụng corticosteroid để điều trị bệnh thì cần súc miệng hoặc đánh răng sau khi uống thuốc này. Sử dụng chỉ nha khoa sau mỗi bữa ăn để vệ sinh răng.

Không ăn uống vào buổi tối trước khi đi ngủ, nhất là đồ ngọt để đảm bảo răng luôn được sạch sẽ khi ngủ. Thăm khám sức khỏe răng miệng định kỳ nhất là đối với những người phải thường xuyên đeo răng giả. Bởi nó không chỉ giúp phòng ngừa nấm miệng mà còn hạn chế được nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến răng miệng khác. Bên cạnh đó khi tới phòng khám nha khoa, cũng sẽ được lấy cao răng, làm sạch răng.

Ngoài ra, để tránh lây nấm miệng cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai nếu bị nhiễm nấm âm đạo thì cần điều trị ngay trước khi em bé ra đời. Bởi thông qua quá trình sinh nở, loại nấm gây bệnh này sẽ có điều kiện để xâm nhập vào miệng bé và gây bệnh.
 

Thu Hiền (theo báo SK&ĐS)