Bệnh dại có thể lây qua nước bọt khi chó mèo liếm không?

Nhiều người cho rằng chỉ khi bị chó dại cắn thì mới bị bệnh dại. Thực tế thì bệnh dại còn có thể lây truyền từ nước bọt của động vật bị bệnh qua vết cào hoặc vết liếm vào vùng da có vết thương hở hoặc trầy xước của con người.

Bệnh dại là bệnh nhiễm virus cấp tính của hệ thống thần kinh trung ương từ động vật lây sang người bởi chất tiết, thông thường là nước bọt bị nhiễm virus dại.

Hầu hết các trường hợp phơi nhiễm với bệnh dại đều qua vết cắn, vết liếm của động vật mắc bệnh dại trên vùng da tổn thương. Đôi khi có thể bị nhiễm qua đường tiếp xúc như hít phải khí dung hoặc ghép tổ chức mới bị nhiễm virus dại. Khi đã lên cơn dại, kể cả động vật và người đều dẫn đến tử vong gần như 100%.

Tại Việt Nam, bệnh dại lưu hành ở nhiều địa phương với nguồn truyền bệnh chính là chó 96%-97% sau đó là mèo 3%-4%. Bệnh lây truyền chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào, liếm của động vật bị dại lên trên da bị tổn thương.

Có nhận biết được chó mèo mang mầm bệnh dại không?

Không phải bất cứ chó mèo hay động vật nào mang mầm bệnh dại sẽ có dấu hiệu phát bệnh ra bên ngoài như cắn càn, chạy nhảy mất kiểm soát và trở nên hung dữ.

Đặc biệt đối với những chó mèo thả rông, không biết chủ không thể nhận biết được liệu những động vật đó có đang mang mầm bệnh, hay đã được tiêm phòng dại hay chưa. Vì thế một lưu ý quan trọng sau khi đã tiếp xúc với chó mèo nếu bị cắn, liếm, cào trên da bị tổn thương cần phải đi tiêm phòng dại ngay.

Virus dại tồn tại trong cơ thể tất cả các loại động vật máu nóng như chó, mèo, dơi, chuột,... Động vật mắc bệnh dại sẽ truyền virus sang người chủ yếu qua tuyến nước bọt khi bị cào, cắn đôi khi là vết liếm. Vì vậy, cảnh giác với chó mèo thôi là chưa đủ vì không thể nhận diện được con vật nào đang mang virus dại.

Biểu hiện của bệnh dại ở người

Thời gian ủ bệnh dại có thể dưới 1 vài tuần hoặc trên 1 năm, phụ thuộc vào số lượng virus xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

Giai đoạn tiền triệu chứng thường là1-4 ngày, người bệnh cảm giác sợ hãi, đau đầu, sốt, mệt mỏi, tê và đau vùng vết thương nơi virus xâm nhập.

Giai đoạn viêm não người bệnh sẽ mất ngủ, tăng cảm giác kích thích như, sợ ánh sáng, tiếng động và gió nhẹ. Ngoài ra rối loạn thần kinh thực vật như giãn đồng tử, tiết nước bọt, hạ huyết áp, đôi khi xuất tinh tự nhiên.

Bệnh tiến triển theo 2 thể: thể liệt và thể cuồng. Bệnh thường kéo dài 2-6 ngày, thường chết do liệt cơ hô hấp.

Chẩn đoán dại thường dựa vào các biểu hiện: người bệnh sau khi bị chó, mèo cắn mà có biểu hiện sợ gió, sợ nước, sợ ánh sáng.

Chủ động phòng bệnh dại

Để phòng ngừa bệnh dại, có thể áp dụng các biện pháp sau:

Tránh tiếp xúc với động vật hoang dã như sói, cáo, gấu, chồn hôi, nhất là những con vật gần gũi với con người như chó, mèo,… Có thể tránh tiếp xúc bằng cách giữ khoảng cách an toàn với động vật, không nuôi hoặc chạm vào chúng nếu chưa rõ tình trạng tiền sử tiêm phòng dại trước đó của chúng.

Rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc với động vật, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với chất bẩn hoặc chất dịch từ chúng. Nên tránh chạm tay vào miệng hoặc mắt trước khi rửa tay sạch.

Hạn chế việc chơi đùa quá mức với chó, tránh trường hợp chó sẽ cắn và gây ra những vết thương trên cơ thể. Quan trọng hơn, nên hoàn toàn từ bỏ thói quen ngủ chung với thú cưng, đặc biệt là với chó chưa được tiêm phòng vaccine.

Đối với các gia đình yêu thích động vật và đang nuôi thú cưng, nên thực hiện các công tác cần thiết để phòng bệnh dại cho vật nuôi, như: Đưa thú nuôi đi tiêm phòng vaccine dại hàng năm. Nếu chó mẹ đã được tiêm phòng dại, chó con cần được tiêm phòng khi chúng đủ 3 tháng tuổi. Nếu chó mẹ chưa được tiêm phòng dại, chó con cần tiêm phòng khi đủ 4 tuần tuổi.

Tránh cho chó con ăn các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc bởi chúng có thể bị lây truyền từ nước dãi của các con chó khác mà chúng đã tiếp xúc khi chúng ăn những thực phẩm đó. Khi dẫn chó con đi tập thể dục hoặc đi dạo chơi, luôn sử dụng rọ mõm. Cần duy trì môi trường xung quanh chuồng chó hoặc môi trường xung quanh chỗ chó sạch sẽ.

Những người tiếp xúc nhiều với chó mèo cần tiêm vaccine phòng bệnh dại. Mỗi người nên trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như găng tay, mặt nạ và quần áo bảo vệ để tránh bị cắn hoặc trầy xước. Trường hợp bị thương, cần rửa sạch vết thương ngay bằng xà phòng và nước ít nhất 15 phút, sau đó nhanh chóng đến cơ sở y tế để tiêm phòng kịp thời.
 

Thu Hiền( theo báo SK&ĐS)