Nước cam giúp tăng sức đề kháng nhưng lại là thực phẩm cần tránh khi trẻ mắc tay chân miệng. Hiểu đúng lý do khoa học dưới góc nhìn chuyên gia sẽ giúp cha mẹ tránh sai lầm, giúp trẻ nhanh hồi phục.
Nước cam giúp tăng sức đề kháng nhưng lại là thực phẩm cần tránh khi trẻ mắc tay chân miệng. Hiểu đúng lý do khoa học dưới góc nhìn chuyên gia sẽ giúp cha mẹ tránh sai lầm, giúp trẻ nhanh hồi phục.
Cam và các loại quả có múi chứa hàm lượng acid citric cao, dễ gây phản ứng xót rát dữ dội khi tiếp xúc trực tiếp với các vết loét trong khoang miệng trẻ mắc tay chân miệng. Thực tế cho thấy, việc ép trẻ uống nước cam không giúp tăng đề kháng ngay tức thời, thậm chí khiến bé đau đớn, dẫn đến tâm lý sợ ăn, bỏ bú... 1. Sai lầm khi cho trẻ mắc tay chân miệng uống nước cam để tăng đề kháng
Trẻ mắc tay chân miệng có thể uống nước cam để tăng đề kháng nhưng cần hạn chế nếu trẻ đang đau rát miệng nặng.
Theo ThS.BS Bạch Thị Ly Na, Bệnh viện Nhi Trung ương, trong quả cam, quýt, bưởi hay chanh chứa một lượng acid hữu cơ rất cao. Đối với người khỏe mạnh, lượng acid này giúp kích thích tiêu hóa. Tuy nhiên, với trẻ đang mắc tay chân miệng đang đau rát, đây lại là một trở ngại lớn bởi các lý do: Tổn thương niêm mạc miệng: Triệu chứng điển hình của bệnh tay chân miệng là các nốt phỏng nước khu trú ở niêm mạc miệng, lợi, lưỡi. Khi các nốt này vỡ ra, chúng tạo thành các vết loét rất đau rát. Phản ứng xót rát dữ dội: Khi acid từ nước cam tiếp xúc trực tiếp với các vết loét hở này, nó gây ra cảm giác xót rát cực độ, giống như việc chúng ta xát muối vào vết thương. Trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt sẽ phản ứng bằng cách khóc thét, sợ hãi và dẫn đến hội chứng "biếng ăn tâm lý" - trẻ sợ tất cả các loại thức ăn vì ám ảnh cơn đau từ nước cam trước đó. 2. Trẻ mắc tay chân miệng dễ bỏ bữa, mất nước do uống nước cam sai cách ThS. BS Bạch Thị Ly Na cho biết, việc trẻ uống nước cam khi đang bị loét miệng "lợi bất cập hại". Sai lầm lớn nhất của cha mẹ là cố ép con uống nước cam để tăng đề kháng khi miệng con đang đầy vết loét. Cơn đau do acid gây ra khiến trẻ sợ nuốt, dẫn đến tình trạng bỏ ăn, bỏ bú hoàn toàn. Khi cơ thể không được bù đắp dinh dưỡng và chất lỏng kịp thời, trẻ rất dễ rơi vào tình trạng mất nước và suy kiệt, làm tăng nguy cơ bệnh chuyển biến nặng Ngoài ra, nước cam có tính lợi tiểu nhẹ. Khi trẻ đang trong tình trạng sốt cao nếu chỉ uống nước cam mà không bù điện giải đúng cách, cơ thể có thể bị mất cân bằng khoáng chất. 3. Những loại trái cây phù hợp khi trẻ bị tay chân miệng ThS.BS Bạch Thị Ly Na khuyên, để đảm bảo trẻ vẫn nhận đủ vitamin và khoáng chất mà không gây đau đớn, cha mẹ nên ưu tiên các loại quả có tính kiềm thấp, mềm và mát: Dừa: Là thức uống tự nhiên, giúp bù nước, bổ sung điện giải (kali, natri) và làm dịu các vết loét trong miệng hiệu quả. Chỉ nên uống 100ml/ lần. Trẻ dưới 12 tháng tuổi nên hỏi ý kiến bác sĩ. Dưa hấu: Chứa nhiều nước, vị ngọt thanh, có tác dụng giải nhiệt và không gây xót vết loét. Đu đủ chín: Rất mềm, dễ nuốt, giàu vitamin A và C nhưng hàm lượng acid cực thấp. Thanh long: Tính mát, giúp nhuận tràng (trẻ tay chân miệng thường hay bị nóng trong, táo bón do sốt). Quả bơ: Giàu chất béo tốt và năng lượng, giúp trẻ nhanh phục hồi sức khỏe mà không cần ăn quá nhiều. 4. Nguyên tắc khi xây dựng thực đơn cho trẻ mắc tay chân miệng Bên cạnh việc tránh cam, quýt, cha mẹ cần lưu ý các nguyên tắc sau để tối ưu hóa quá trình điều trị: Ưu tiên thức ăn lỏng, nguội: Thức ăn nóng sẽ làm mạch máu ở vết loét giãn ra, gây đau hơn. Hãy để cháo, súp hoặc sữa nguội hẳn (hoặc hơi mát) trước khi cho bé ăn. Chia nhỏ bữa ăn: Đừng ép bé ăn một lúc quá nhiều. Hãy chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Mỗi lần chỉ cần vài thìa cháo hoặc vài ngụm sữa cũng tốt. Tránh thực phẩm góc cạnh: Tuyệt đối không cho bé ăn bánh mì giòn, bánh quy, các loại hạt hay đồ chiên rán vì cạnh sắc của thức ăn có thể làm rách thêm các nốt phỏng miệng. Vệ sinh miệng sau ăn: Dùng nước muối sinh lý thấm vào gạc mềm, rơ nhẹ nhàng khoang miệng cho bé để tránh nhiễm trùng thứ phát tại các vết loét. Trong giai đoạn toàn phát của bệnh tay chân miệng không nên cho trẻ dùng cam mà nên thay thế bằng những thực phẩm dịu nhẹ hơn. Nếu vẫn muốn cho trẻ uống nước cam cần chọn loại cam ngọt, có thể thêm chút đường hoặc pha loãng nước cam để giảm độ acid, bớt kích ứng vết loét trong miệng. Bên cạnh đó, các cha mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu chuyển nặng của trẻ (giật mình, sốt cao không hạ, đi loạng choạng) để đưa đến cơ sở y tế kịp thời.
