Bài thuốc từ dong riềng đỏ chữa bệnh tim mạch

1. Nhận diện cây dong riềng đỏ chữa bệnh tim

Dong riềng đỏ còn gọi là củ bột dong riềng đỏ, slim khón,aslim (Tày, Cao Bằng), slim tàu tằng (Tày, Lạng sơn), dong riềng đỏ (Kinh, Thái nguyên). Dong riềng đỏ có tên khoa học là Canna edulis Kur, thuộc họ Cannaceae.

- Dong riềng đỏ là loại cây thân thảo, thân rễ phân nhánh mang nhiều rễ nhỏ, thân khi sinh màu đỏ tía, cao khoảng 2m, đường kính 2cm. Lá đơn hình bầu dục, mép nguyên, mọc cách, mặt trên lá xanh đậm, mặt dưới nhạt màu hơn, viền lá có màu đỏ tía.

- Cụm hoa mọc ở đầu cành, xim một ngả, dài 15-30cm. Hoa lưỡng tính màu đỏ, mỗi hoa mọc trong một lá hoa khô xác. Quả dạng quả nang, 3 ô, thường có một ô lép, cao 2-3cm, bề mặt quả có gai nạc mềm, màu đỏ, rụng hết khi già, khi khô mở lưng.

- Hạt hình cầu, 2-7 hạt trong mỗi ô, khi non màu trắng, khi già đen nhẵn nhưng không bóng, cứng, đường kính khoảng 5mm. 

Dong riềng đỏ mọc ở mọi miền của nước ta, đặc biệt tập trung ở các vùng núi đá vôi phía Bắc như Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Lạng Sơn.

Gần đây các nhà Y dược học Việt nam (Viện Y học bản địa Việt nam) đã tiến hành nghiên cứu về tác dụng chữa bệnh của dong riềng đỏ và cho kết luận như sau:

- Trên thế gới hiếm có cây thuốc nào chữa bệnh tim mà tích hợp được 7 trong 1 như cây dong riềng đỏ, vì nó vừa chữa suy tim, hạ huyết áp, điều hòa nhịp tim, giãn mạch vành, giảm đau ngực nhanh, làm sạch lòng mạch vành và an thần.

- Chỉ cần độc vị dong riềng đỏ (lá, thân, rễ, củ đã sao thơm) nấu với tim lợn ăn là có tác dụng tốt đối với các bệnh về tim mạch.

Trên cở sở kết quả công trình nghiên cứu này, người ta đã chế ra loại thuốc viên dùng cho người đau thắt ngực, suy tim do ít máu cơ tim, giúp phòng ngừa thiếu máu cơ tim và làm giảm các nguy cơ đau thắt ngực, suy mạch vành do thiếu máu cơ tim.

- Bộ phận dùng của cây rong diềng đỏ: Lá, thân, rễ, củ.

- Tính vị: Vị ngọt, tính lạnh.

- Tác dụng: Hoạt huyết, hóa ứ, chỉ thống, điều hòa huyết áp.

- Chủ trị: Bệnh mạch vành tim, bệnh huyết áp cao.

2. Một số bài thuốc từ dong riềng đỏ 

2.1 Chữa bệnh mạch vành tim, suy tim, huyết áp cao

Bài 1: Dong riềng đỏ, đan sâm lượng bằng nhau sắc uống hoặc chiết xuất, làm viên uống.

Bài 2: Lá, thân, rễ, củ dong riềng đỏ sao thơm, lượng vừa đủ, tim lợn 1 quả. Các nguyên liệu nấu thành món ăn, ăn trong ngày.

2.2 Dong riềng đỏ kết hợp với cổ phương phòng trị các bệnh về tim mạch

- Bài 1: Quan tâm đan sâm hoàn gia vị

Tác dụng: Lý khí, hoạt huyết, hóa ứ.

Chủ trị: Bệnh động mạch vành tim, đau thắt ngực.

Thành phần: Sâm tam thất, đan sâm, giáng hương, củ rong diềng đỏ lượng bằng nhau, tán bột mịn, chế thành hoàn mềm nặng 2g, uống (nhai, ngậm, nuốt) mỗi lần 03 hoàn/lần, ngày 03 lần, 30 ngày là một liệu trình.

Bài 2. Lục thần tán (hoàn)

Tác dụng: Lý khí, hoạt huyết, hóa ứ, hạ áp, an thần.

Chủ trị: Bệnh động mạch vành tim, đau thắt ngực, huyết áp cao, mất ngủ.

Thành phần: Táo nhân sao, quyết minh tử sao, củ dong riềng đỏ, hòe hoa sao, liên tử tâm sao, đan sâm. Các vị lượng bằng nhau, tán bột mịn, uống 2 thìa cà phê lần, ngày 2-3 lần, hoặc hoàn viên uống hàng ngày.

Phạm Hường (tổng hợp)