Trong những năm qua, chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone vẫn là một giải pháp quan trọng về can thiệp giảm tác hại cho người nghiện các chất dạng thuốc phiện.Khi người bệnh uống Methadone sẽ giảm và dần dần ngưng sử dụng ma túy qua đường tiêm chích, sẽ không có nguy cơ lây nhiễm HIV, giúp tinh thần người bệnh tỉnh táo hơn, sức khỏe được cải thiện. Hiện nay, cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày tuân thủ quy trình chuyên môn theo QĐ số 4066 ngày 31/12/2024 của Bộ Y tế. Trong quá trình điều trị, người bệnh sẽ được các tư vấn viên tại cơ sở điều trị Methadone và có lịch hẹn định kỳ để tư vấn hỗ trợ về mặt tâm lý cho bệnh nhân.
Trong những năm qua, chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone vẫn là một giải pháp quan trọng về can thiệp giảm tác hại cho người nghiện các chất dạng thuốc phiện. Khi người bệnh uống Methadone sẽ giảm và dần dần ngưng sử dụng ma túy qua đường tiêm chích, sẽ không có nguy cơ lây nhiễm HIV, giúp tinh thần người bệnh tỉnh táo hơn, sức khỏe được cải thiện. Hiện nay, cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày tuân thủ quy trình chuyên môn theo QĐ số 4066 ngày 31/12/2024 của Bộ Y tế. Trong quá trình điều trị, người bệnh sẽ được các tư vấn viên tại cơ sở điều trị Methadone và có lịch hẹn định kỳ để tư vấn hỗ trợ về mặt tâm lý cho bệnh nhân. Trước đây, người bệnh phải đến cơ sở điều trị Methadone uống thuốc hàng ngày, mất nhiều thời gian và mất cơ hội việc làm của bệnh nhân. Khi chương trình này được triển khai, người bệnh chỉ phải đến từ 3 – 5 lần/tháng, có thể tiết kiệm được chi phí đi lại, có nhiều thời gian dành cho gia đình, đồng thời, có thời gian để tìm kiếm việc làm, lao động ổn định cuộc sống. Người bệnh không phải đi lại hằng ngày, do đó giảm tụ tập tại cơ sở điều trị, góp phần ổn định an toàn, trật tự xã hội. Nhiều người bệnh chưa đủ điều kiện mang thuốc nhiều ngày về nhà sẽ có động lực phấn đấu để được mang thuốc về nhà.
Bệnh nhân kiểm tra thuốc và cho vào túi trước khi ra về
Việc cấp phát Methadone nhiều ngày cho phép bệnh nhân mang một lượng thuốc theo đơn của bác sĩ (thông thường bác sĩ sẽ kê đơn thuốc 9 ngày theo quy định) về nhà. Điều này xuất phát từ nhu cầu thực tế và những lợi ích vượt trội mà nó mang lại: Cấp thuốc Methadone nhiều ngày mang lại sự thuận tiện, đồng thời tăng cường sự tuân thủ và duy trì điều trị của bệnh nhân bởi: - Tiết kiệm thời gian và chi phí: Bệnh nhân không phải di chuyển đến cơ sở y tế mỗi ngày, đặc biệt hữu ích cho những người sống ở xa, có công việc bận rộn hoặc gặp khó khăn về di chuyển Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người đang đi làm; Giảm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi tại phòng khám, giúp bệnh nhân có thêm thời gian cho công việc, học tập và gia đình; Nâng cao sự riêng tư. Một số bệnh nhân muốn giữ kín việc điều trị của mình. Việc nhận thuốc nhiều ngày giúp họ duy trì sự riêng tư tốt hơn. - Cải thiện chất lượng cuộc sống: Khi không còn bị ràng buộc bởi việc phải đến nhận thuốc hàng ngày, bệnh nhân có thể sắp xếp lịch trình cá nhân linh hoạt hơn, tham gia vào các hoạt động xã hội, lao động, học tập một cách chủ động, từ đó tái hòa nhập cộng đồng hiệu quả hơn. Giảm căng thẳng và áp lực tâm lý, giúp bệnh nhân tập trung vào quá trình phục hồi toàn diện. - Giảm tải cho hệ thống y tế: Giảm số lượng bệnh nhân đến khám và nhận thuốc hàng ngày tại các cơ sở điều trị, giúp giảm tải cho nhân viên y tế và cơ sở vật chất. Cho phép nhân viên y tế tập trung hơn vào những bệnh nhân mới, bệnh nhân có tình trạng phức tạp hoặc cần tư vấn sâu hơn. - Giảm nguy cơ lây nhiễm HIV : Khi không còn dùng ma túy đường tiêm, người bệnh giảm hẳn nguy cơ lây nhiễm HIV, viêm gan B, C và các bệnh truyền nhiễm khác do dùng chung kim tiêm. Đây là một trong những thành tựu y tế cộng đồng lớn nhất mà chương trình Methadone mang lại – vừa bảo vệ người bệnh, vừa bảo vệ cả cộng đồng. - Phản ứng linh hoạt với các tình huống đặc biệt: Trong những trường hợp khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh (ví dụ như đại dịch COVID-19), việc cấp phát thuốc nhiều ngày trở nên vô cùng quan trọng để đảm bảo bệnh nhân vẫn nhận được thuốc đầy đủ mà không cần phải di chuyển, hạn chế rủi ro lây nhiễm. Những cân nhắc và yêu cầu để cấp phát Methadone nhiều ngày: Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc cấp phát Methadone nhiều ngày cần tuân thủ các quy định nghiêm ngặt và dựa trên đánh giá kỹ lưỡng của đội ngũ y tế. Các yếu tố thường được xem xét bao gồm: Thời gian điều trị ổn định: Bệnh nhân thường phải trải qua một giai đoạn điều trị hàng ngày và có sự ổn định về liều lượng cũng như tâm lý. Mức độ tuân thủ điều trị: Bệnh nhân phải chứng minh được sự tuân thủ nghiêm ngặt với phác đồ điều trị, không sử dụng các chất gây nghiện khác trong quá trình điều trị Methadone. Tình trạng sức khỏe: Bệnh nhân phải có sức khỏe ổn định, không mắc các bệnh lý nền ảnh hưởng đến việc tự quản lý thuốc. Khả năng lưu trữ an toàn: Bệnh nhân phải có khả năng bảo quản thuốc an toàn tại nhà, tránh xa tầm tay trẻ em hoặc những người không được phép sử dụng. Đánh giá của bác sĩ: Quyết định cấp phát thuốc nhiều ngày luôn thuộc về bác sĩ điều trị, dựa trên đánh giá toàn diện về từng trường hợp cụ thể. Kiểm tra ngẫu nhiên (nếu cần): Để đảm bảo tính trung thực, đôi khi bệnh nhân có thể được yêu cầu xét nghiệm nước tiểu ngẫu nhiên hoặc kiểm tra liều lượng thuốc còn lại tại nhà. Điều trị Methadone nhiều ngày là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và tính nhân văn của chương trình điều trị nghiện. Bằng cách giảm thiểu rào cản và tăng cường sự thuận tiện, phương pháp này không chỉ giúp bệnh nhân duy trì điều trị tốt hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi để họ tái hòa nhập xã hội, đóng góp tích cực vào cuộc sống. Tuy nhiên, việc áp dụng cần được thực hiện một cách cẩn trọng, dựa trên các tiêu chí rõ ràng và sự giám sát chặt chẽ của cán bộ y tế để đảm bảo an toàn và thành công cho mỗi bệnh nhân.
