Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) đã và đang trở thành một "lá chắn" hiệu quả, mang lại sự yên tâm và tự tin cho những người có nguy cơ lây nhiễm HIV. Một trong những cảm nhận rõ rệt nhất từ những người sử dụng PrEP là sự giảm bớt đáng kể nỗi lo lắng về việc lây nhiễm HIV. Trước đây, nhiều người sống trong tâm trạng bất an, đặc biệt là những người thuộc nhóm có nguy cơ cao như nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), người chuyển giới, hoặc những người có bạn tình nhiễm HIV.
Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) đã và đang trở thành một "lá chắn" hiệu quả, mang lại sự yên tâm và tự tin cho những người có nguy cơ lây nhiễm HIV. Một trong những cảm nhận rõ rệt nhất từ những người sử dụng PrEP là sự giảm bớt đáng kể nỗi lo lắng về việc lây nhiễm HIV. Trước đây, nhiều người sống trong tâm trạng bất an, đặc biệt là những người thuộc nhóm có nguy cơ cao như nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), người chuyển giới, hoặc những người có bạn tình nhiễm HIV. Hầu hết các MSM không muốn công khai về mình. Họ luôn phải che giấu, hay cố ngụy tạo vẻ ngoài bình thường... chính sự che giấu ấy đã khiến họ luôn trong tình trạng ức chế. Thêm vào đó là những mặc cảm, tự ti, tự kỳ thị. Bạn N.V.Q chia sẻ: “em là một người sống tương đối khép kín, ít khi giao lưu bạn bè….Một phần do đặc thù công việc do thường xuyên phải đi làm vào ca đêm, mặt khác làm trong môi tường căng thẳng nên khi có thời gian nghỉ là em lại vùi đầu vào ngủ, hoặc đi đâu đó một mình để tìm nơi yên tĩnh. Các mối quan hệ của em chủ yếu là qua các APP hẹn hò... trong môi trường xã hội hiện đại, nơi tình dục an toàn không phải lúc nào cũng được đảm bảo tuyệt đối, em từng có những đêm mất ngủ, vì dằn vặt bản thân không chủ động được trong các mối quan hệ an toàn… Cho đến một ngày, em được một người bạn giới thiệu đến tham dự buổi truyền thông về PrEP . Ban đầu em nghi ngờ về tính hiệu quả của nó, Làm sao mà uống thuốc mà lại ngừa được HIV? Nhưng sau khi được tư vấn bởi các anh, chị làm trong chương trình, tôi mới hiểu rằng đây không phải là một lời quảng cáo quá đà, mà là một bước tiến khoa học thực sự trong cuộc chiến nhằm khống chế sự lây lan của HIV, do đó mà em quyết định sử dụng PrEP để bảo vệ bản thân”. Còn bạn M.T thì bộc bạch: “Trước đây, mỗi lần quan hệ với bạn tình là mỗi lần lo lắng về việc bị lây nhiễm bệnh qua đường tình dục, đặc biệt là HIV. Từ khi biết và sử dụng PrEP, tôi cảm thấy an toàn và tự tin hơn”. Nói về bạn M.T nhân viên đồng đẳng MA cho biết: “Lúc đầu khi mới tiếp cận, M.T rất rất dè dặt. Nhưng chính vì là người trong cộng đồng cùng cảnh ngộ và vì chúng tôi hướng họ đến những điều có lợi, thiết thân cho họ, nhất là giới thiệu những điểm tham vấn cộng đồng, xét nghiệm máu... nên dần dần M.T chấp sử dụng PrEP và rất tích cực trong việc giới thiệu bạn bè cùng tham gia”.
Sự kiện truyền thông là một trong những sinh hoạt của cộng đồng LGBT mang tính lan toa cao
Ngoài những buổi tiếp cận thực tế và nói chuyện truyền thông, mỗi đồng đẳng viên còn chịu trách nhiệm xâm nhập các điểm nóng, nơi người MSM thường xuyên lui tới như vườn hoa, công viên, khu lân cận các trường đại học, tìm cách gặp gỡ, làm quen và chia sẻ với họ những kiến thức về an toàn tình dục, phòng ngừa lây nhiễm HIV….
Sự kiện tuyền thông mang thông điệp lan toả thấu hiểu trong công động LGBT
Không chỉ giúp giảm lo lắng về sức khỏe, PrEP còn mang lại sự tự tin hơn trong các mối quan hệ cá nhân và xã hội. Nhiều khách hàng cho biết họ cảm thấy thoải mái hơn khi giao tiếp, hẹn hò và thể hiện bản thân mà không bị gánh nặng tâm lý về nguy cơ lây nhiễm HIV đè nặng. PrEP giúp họ sống trọn vẹn hơn, tập trung vào công việc, các mối quan hệ và những sở thích cá nhân mà không bị nỗi sợ HIV cản trở. Sự tự tin này cũng giúp họ cởi mở hơn trong việc chia sẻ thông tin về PrEP và khuyến khích những người khác có nguy cơ tiếp cận dịch vụ. Theo các báo, PrEP cho thấy hiệu quả rất cao trong việc dự phòng lây nhiễm HIV, lên tới 99% nếu tuân thủ đúng và đủ. Điều này được minh chứng qua các trường hợp khách hàng sử dụng PrEP đều đặn và duy trì tình trạng HIV âm tính. Về tác dụng phụ, phần lớn người sử dụng PrEP đều cho biết các tác dụng phụ (nếu có) thường nhẹ và chỉ xuất hiện trong vài ngày hoặc vài tuần đầu tiên, sau đó sẽ tự biến mất. Một số tác dụng phụ thường gặp là buồn nôn, chóng mặt, hoặc mệt mỏi nhẹ. Việc mở rộng các cơ sở cung cấp PrEP, bao gồm cả các phòng khám công lập và tư nhân, đã giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận dịch vụ hơn. Đặc biệt, hiện nay PrEP đang được Quỹ toàn cầu hỗ trợ miễn phí thuốc PrEP, khám và xét nghiệm, giúp giảm gánh nặng tài chính đáng kể cho người sử dụng. Khách hàng cũng đánh giá cao sự thân thiện, không kỳ thị của nhân viên y tế và các đồng đẳng viên. Các bác sĩ và tư vấn viên luôn nhiệt tình, cởi mở và bảo mật thông tin tuyệt đối - một bạn trẻ cho biết. Điều này giúp họ mạnh dạn hơn khi tìm kiếm và duy trì sử dụng PrEP, đặc biệt là tại các cơ sở điều trị PrEP tư nhân như Phòng khám Glink Nghệ An. Mặc dù có nhiều phản hồi tích cực, tính hiệu quả đã được kiểm chứng, tuy nhiên việc duy trì sử dụng PrEP đúng và đủ liều vẫn là một thách thức đối với một số người, đặc biệt là những người có lịch trình bận rộn hoặc chưa thật sự ý thức được tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị. Do đó tình trạng không duy trì điều trị PrEP diễn ra khá nhiều. Có thể nói, PrEP đã thực sự mang lại một làn gió mới, giúp nhiều người có nguy cơ lây nhiễm HIV có thể sống một cuộc sống khỏe mạnh, an toàn và tự tin hơn. Đây là một bước tiến quan trọng trong công cuộc phòng chống HIV/AIDS tại Việt Nam hiện nay. T-T
